المقدمات الخمس والعشرون في إثبات وجود الله ووحدانيته وتنزيهه من أن يكون جسما أو قوة في جسم من كتاب دلالة الحائرين لابن ميمون ( شرح بيست وپنج مقدمه در اثبات بارى تعالى از كتاب دلالة الحائرين ابن ميمون ) — الصفحة ٩٥
« مقدمهء پانزدهم - در بيان اينكه زمان عرضى است تابع حركت »
« مقدمهء پانزدهم - در بيان اينكه زمان عرضى است تابع حركت »
« مقدمهء پانزدهم - در بيان اينكه زمان عرضى است تابع حركت »
مقدمهء پانزدهم - زمان عرضى است كه تابع حركت واز لوازم آن مىباشد وهيچ‌يك از آن دو بدون آن دگر يافت نمىشود ، بنابراين حركت موجود نمىشود مگر در زمان وزمان تعقل نمىشود مگر همراه حركت وبنابراين هر موجودى كه داراى حركت نباشد واقع در زمان نمىباشد « 1 » .
شرح : بدان كه اين مقدمه شامل سه مبحث است بدين شرح :
1 - بيان ماهيّت زمان .
2 - در بيان اينكه زمان وحركت دو امر متلازمند كه هيچ يك از آن دو از دگرى جداشدنى نيست .
3 - در بيان اينكه آنچه متحرك نيست واقع در زمان نيست « 2 » .
الف : در بحث أول كه در بيان ماهيت زمان است گوئيم : حكما در ماهيت زمان اختلاف دارند وچهار مذهب درين باب وجود دارد .
1 - اينكه زمان موجودى است قائم بخود ، نه جسم است ونه جسماني وآن عبارت از واجب الوجود بالذات است « 3 » .
( 1 ) - زمان ويژهء متحركات است وأمور غير متحركه را زمان نيست وبقول موريس مترلينگ أجسام جامده زمان ندارند . رجوع شود به أفكار يك مغز بزرگ ، ترجمهء ذبيح اللّه منصورى . ( 2 ) - يعنى غير متحركات زمان ندارند . ( 3 ) - در اين قول زمان را عبارت از واجب الوجود لذاته دانسته‌اند .