المقدمات الخمس والعشرون في إثبات وجود الله ووحدانيته وتنزيهه من أن يكون جسما أو قوة في جسم من كتاب دلالة الحائرين لابن ميمون ( شرح بيست وپنج مقدمه در اثبات بارى تعالى از كتاب دلالة الحائرين ابن ميمون ) — الصفحة ٥٧
« مدعاى أول »
« مقدمهء هفتم - در انقسام متغيرات ومتحركات »
« مقدمهء هفتم - در انقسام متغيرات ومتحركات »
مقدمهء هفتم در بيان اين معنى است كه هر متغيرى ، قسمت‌پذير است وهر متحركى نيز قسمت‌پذير است وبنابراين جسم است وبر عكس هر چه قسمت‌پذير نبود ، متحرك نبود وأزين جهت خود بخود جسم هم نبود .
شرح : اين مقدمه شامل چهار مدّعى است :
1 - مدعاى أول اينكه هر متغيرى قسمت‌پذير است .
2 - مدعاى دوم : هر متحركى قسمت‌پذير است .
3 - مدعاى سوم : متغير ويا متحرك ، جسم است .
4 - مدعاى چهارم : هر چه قسمت‌پذير نيست نه متحرك است ونه جسم .
« مدعاى أول »
« مدعاى أول »
در مورد مدعاى نخست كه گفت هر متغيرى قسمت‌پذير است بايد گفت در اين ادّعا شكى است .
زيرا تغيير يا عبارت از حدوث چيزى است كه درو نبوده است ويا زوال چيزى است كه در آن بوده است . چه آنكه اگر هيچ‌يك أزين دو امر در مورد تغيير صادق نباشد لازم آيد كه بر يك حالت ومستمر بوده باشد « 1 » ومتغيّر نباشد وخلاف فرض لازم آيد .
وچون تغيير بدين معنى است ، پس واجب نيست كه هر متغيّرى قسمت‌پذير باشد « 2 » ؟
( 1 ) - وتغييرى در كار نباشد ، پس تغيير بيكى أزين دو حالت گفته مىشود . ( 2 ) - هر متغيرى واجب نيست كه قسمت‌پذير باشد . البتة پاره‌اى از متغيرات قسمت پذيرند .