مسافرت در ارمنستان و ايران ( فارسى ) — الصفحة ٢٩٣
فصل چهل و دوم كشتى سوارى در طرابوزان - توقف اجبارى در كرانهء ونا « 1 » -
جلگهء فراخى است كه يك رشته كوه‌هاى مدور مانند كمان كه تقريبا بيست فرسخ ( ليو ) محيط آن است پيرامونش را گرفته است . قله و دامنه‌هاى اين كوه‌ها كه بلندى آن زياد است پوشيده از بيشه‌هاى كوچك و هرگونه درخت است كه بخصوص شمشاد ، مورد ، انواع گوناگون درخت عار ، بلوطهاى كوتاهء ، گلابى را مىتوان نام برد و همچنين درختكارى گردو و توت ديده مىشود . كشتزارهاى ذرت ، شاهدانه و كتان نيز وجود دارد . خانه‌ها را بر روى بلندترين نقطه‌ها ساخته‌اند و با اينكه شمارهء آنها فراوان است فاصلهء هريك از ديگرى تا حدى زياد است .
گذشته از هاليس ، يشيل ايرماق « 1 » و ترمه كه ايريس و ترمودون باستان هستند
- به اسب سوار مىشوند و تيراندازى مىكردند آنها كرانه را نگهدارى مىكردند . ملوانان يونانى كه آنها را در كرانه‌هاى دريا ديده و با آنها جنگيده و از آنها شكست خورده چنين نتيجه گرفته بودند كه سرتاسر آن سرزمين را اين اورپات Oeorpate ها يا « مردكشان » ساكن بوده‌اند . از اينجاست كه افسانه‌هاى يونانى سرچشمه مىگيرد و ليكن چه اين زنان قهرمان ادعائى نخست اسلحه به دست گرفته باشند كه كينهء مرگ شوهرانشان را بخواهند و سپس از خود دفاع كنند و بالاخره براى اينكه همسايگان خود را فرمانبردار خويش سازند و كوشش كرده باشند كه برضد آتن لشكركشى بنمايند و ملكهء آنان تالس تريس Thalestris به اردوگاه اسكندر آمده باشد يا صد سفير نزدش فرستاده باشد با اينكه چندين شاعر ، فيلسوف و تاريخ‌نويس مشهور باستان دراين‌باره سخن گفته‌اند امروزه هرگز نمىتوان آن را پذيرفت . كلمهء ليزيماك Lysimaque را به خاطر دارند هنگامى كه اونزى كريت Onesycrite برايش تاريخ تالس تريس را كه با لشكركشىهاى اسكندر آراسته بود مىخواند ليزيماك با خنده به او مىگويد عجب من آن زمان كجا بودم ؟ بيهوده نيست ما نيز همچنانكه فرره Freret دانشمند و خردمند كرده است متذكر شويم كه نامهاى اوريتى Orithie ، مناليپ Menalippe ، هيپوليت Hippolyt و جز اينها را كه به اين سوروماتيدها داده‌اند همگى نامهاى يونانى هستند هرچند كه روشن است اين زن‌ها مىبايد كه نامهاى باربار داشته و آن را از زبانى كه سخن مىگفته‌اند گرفته باشند . ( 1 ) - Iechil - Ermak