مسافرت در ارمنستان و ايران ( فارسى ) — الصفحة ١٠٢

فصل چهاردهم مادر ملاذگرد از شعبهء جنوبى فرات گذشتيم -

كه زاهدهاى آرام بىاذيت در آنجاها زيست مىكنند . سرزمين‌هاى اطرافش ارمنىنشين است كه از حيث لباس ، زبان و رسوم با ارمنىهاى ارزنة الروم فرق دارند . در آنجا به خيلى از كردها برمىخوريم كه حاصلخيزى خاك و آب و هواى ملايمش آنها را به سوى خود كشانيده است . همسايگى با ايران كه بيرحمى آنها را هيچگونه تحمل نمىكند سبب شده كه آنان ايل خود را به سوى سرزمين وان برگردانند . بعلاوه ، پاشاى موش و متسلم‌هاى بتليس و خنس كه اغلب باهم سر جنگ دارند خيلى از آنها را به خدمت خود درآورده‌اند .

جدول زير ، زمانهائى را كه برف‌ها در سال 1806 در قسمت‌هاى مختلف ارمنستان كه ما آنجا را مىپيموديم آب شده است نشان مىدهد و با آن مىتوان تا حدى پىبرد كه آب و هوا و درجهء گرماى مربوط به هريك از آنها چه‌اندازه است .

جلگه‌هاى آندرس و ازبيدرلر « 1 » در حدود 15 مارس

« آوانس « 2 » از 15 تا 20 مارس

« ارزنجان از 20 تا 25 مارس

« ترجان « 3 » از 25 تا 30 مارس

« نرديوان « 4 » [ مركديوان ] از 5 تا 10 آوريل

« جنس از 5 تا 10 آوريل

ارزنة الروم « 5 » از 10 تا 15 آوريل

پاسين از 10 تا 15 آوريل

كوللى [ خاكستردان ] از 15 تا 20 آوريل

خنس از 5 تا 10 آوريل

ملاذگرد از 20 تا 25 مارس

( 1 ) - Ezbiderler ( 2 ) - Avanes ( 3 ) - Terdjan ( 4 ) - Nerdivan ( 5 ) - من ديدم كه برف در 27 ژوئن سال قبل در ارزنة الروم باريد .