مسخر البلاد ( تاريخ شيبانيان ) ( فارسى ) — الصفحة ٢١٢

ذكر عبد الامين خان بن عباد الله سلطان بن اسكندر خان بن جانى بيگ سلطان بن خوجوغم سلطان بن خان بزرگ ابو الخير خان

بعد از فترات عبد المؤمن خان در تنگ « 1 » بدخشان خروج نموده ، نام خود را ميرزا همايون نهاده و كس بسيار از مخالفان به قتل آورده ، خود را از اولاد سلاطين جغتاى مىشمارد و هيچ كس را در نظر نمىآرد ، حالا از ولايت كولاب 254 با لشكر بىحساب بر سر حصار شادمان رفته ، آن قلعهء استوار را مفتوح و مسخّر ساخت . و والى آن ديار محمود سلطان مع اولادش « 2 » منهزم گشته ، ميرزا همايون بعون عنايت ملك بيچون در آن مملكت لواى حكومت ( 120 الف ) برافراشت . بنابرآن عبد الامين خان بعد از شنودن اين خبر به اتفاق تمامى امراى نامور و دلاوران صفدر روى توجه به صوب حصار شادمان نهاد و طاهربى را با جمع كثير از جوانان برگزيده ، بىنظير از پىاش فرستاد . و طاهر بىبعد از پيمودن منزل و مراحل به مخالفان نزديك رسيد و مهم به حرب و مقاتله انجاميد و از طرفين بهادران جانبين بر توسن دلاورى سوار گشته ، به ميدان محاربت تاختند و مانند شير تيز جنگ و بسان پلنگ آهنگ درهم آميخته ، آثار مردى و مردانگى ظاهر ساختند و در اندك زمان مبارزان بلخ و شبرغان بر غزچه‌هاى ختلان « 3 » غالب آمده ، لشكر ايشان را شكسته ، ميرزا همايون به صد حيله و افسون از دم تيغ اژدها پيكر خلاصى يافته ، اكثر سرداران لشكر و اعيان عسكر جغتاى اسير و دستگير گشتند و از مقتولان منارها برپاى ساختند ، عنان مراجعت برافراشتند و ايالت و حكومت آن ولايت را به واليان او محمود سلطان و اولادش گذاشتند . در اين اثنا آوازهء وصول محمد ابراهيم خان به ولايت اندخود شايع گشته ، اين خبر به مسامع اعالى و ادانى رسيد و اكثر مردم از سپاه و لشكر از عبد الامين خان روىگردان شده ، متوجه ملازمت محمد ابراهيم خان گرديدند و محمد ابراهيم خان از رجوع مردم اميدوار بوده ، به تأنى و تأمل و به حشمت و تجمل ، به طرف بلخ شتافت . بدان‌جهت اركان دولت و امراى عالى مرتبت بعد از كنكاش و مصلحت ، فريقى گفتند كه ما به محمد ابراهيم خان ميل اطاعت نداريم و به جنگ و جدال پيش آمده ، او را به درآمدن اين ولايت نمىگذاريم . و رأى طايفهء ديگر برآن قرار يافت كه به استقبال او بايد شتافت و او را خان كلان « 4 » برداشته ، عبد الامين خان را ولىعهد بايد ساخت . و

( 1 ) . س : « تنگ » ندارد ، از نسخه « ت » افزوده شد . ( 2 ) . س : اولاد ( 3 ) . س : ختلدان ( 4 ) . س : « كلان » ندارد ، از نسخه « ت » افزوده شد .