مسخر البلاد ( تاريخ شيبانيان ) ( فارسى ) — الصفحة ١٨٨
ذكر دين محمد سلطان بن پير محمد خان بن جانى بيگ سلطان بن خوجوغم سلطان بن ابو الخير خان
آخرت گشت و از وى سه پسر ماند : دين محمد سلطان و پادشاه محمد سلطان و شاه محمد سلطان .
ذكر دين محمد سلطان بن پير محمد خان بن جانى بيگ سلطان بن خوجوغم سلطان بن ابو الخير خان
ذكر دين محمد سلطان بن پير محمد خان بن جانى بيگ سلطان بن خوجوغم سلطان بن ابو الخير خان
و او بعد از فوت پدر صاحب تاج و افسر گشت و در مسند ايالت به طريق استقلال نشست و تمامى امرا و اركان دولت پدرش كمر خدمتكارى بر ميان بسته ، ملازم ركاب او گشتند . و دين محمد سلطان اگرچه در مبادى حال و اوايل امور عرض يك جهتى « 1 » و اخلاص و اظهار دولتخواهى و اختصاص با صاحبقران سكندر اساس عبد الله خان بنمود ، امّا در بسيارى از واقعات چون آيينهء امتحان در ميان آمد ، جز صورت مخالفت چهره نگشود . بنابرآن صاحبقران سكندرنشان ابو الغازى عبد الله خان به عزم تسخير ولايت شبرغان و بلخ توجه نموده ، در ماه محرم سنهء ثمانين و تسعمائة مدينة الرجال ترمذ را مسخر بنمود « 2 » و والى آن ديار [ را كه ] پادشاه محمد سلطان بود ، ترحم نموده ( 107 الف ) نزد برادرش دين محمد سلطان به صوب بلخ ارسال فرمود و سال ديگر از آب جيحون عبور نموده ، بعد از محاصرهء بسيار حصار بلخ كه به قلعهء هندوان اشتهار دارد ، به قبضهء تسخير درآورده ، علم سلطنت در ممالك بلخ برافراخت و از سر گناه دين محمد سلطان گذشته ، منظور نظر عاطفت ساخت و ولايت كش دلكش را به طريق دربست به او ارزانى داشت . اما دين محمد سلطان به سخن بعضى از مردم فتنه‌انگيز عمل نموده ، به صوب تاشكند نزد بابا سلطان شتافت و زمانى كه بابا سلطان با خاقان « 3 » جنگ « 4 » كرده روى به فرار نهاد ، دين محمد سلطان به دست افتاد و خاقان دين‌پناه مكررا از گناه او گذشته ، به راه خوارزم به طرف مكهء معظمه فرستاد . ليكن دين محمد سلطان از خوارزم مراجعت نموده باز نزد بابا سلطان رفت ، در مملكت تركستان به دست ملازمان آن
( 1 ) . س : جهت ( 2 ) . ت : نمود . ( 3 ) . س : « با خاقان » ندارد ، از نسخه « ت » افزوده شد . ( 4 ) . « س » : در جنگ ؛ « ت » : به روى كلمه « در » خط كشيده شده است .