سياحت درويشى دروغين در خانات آسياى ميانه ( فارسى ) — الصفحة ٤٦٦

3

از روى فهرست يا نقشهء زير ميتوان به تمام سلسلهء مراتب از امير گرفته تا پست‌ترين عامل احاطه پيدا كرد :

الف - كته سپاهى / 1 - آتاليق

2 - ديوان بيگى ( منشى دولت )

3 - پروانه جى « مرد پروانه‌اى » در دربار ازين جهت اينطور ناميده مىشود كه امير وقت و بىوقت او را براى رساندن پيغامهاى اساسى به جهات مختلف اعزام ميدارد .

ب - ارتا سپاهى / 4 - « طوق ساباى » يا اگر صحيح‌تر بگوئيم « طوق صاحبى » ( آن است كه بجاى پرچم يك « طوق » يا يك دم اسب در دست دارد )

5 - ايناق

6 - مياخور ( محاسب )

ج - آشاقى سپاهى / 7 - « چور آقاسى » يا اگر صحيح‌تر بگوئيم « چهره آقاسى » ( مرد روبرو ) ازين جهت اينطور ناميده مىشود كه در پذيرائيهاى رسمى روبروى امير ميايستد .

8 - ميرزا باشى ( منشى عمده )

9 - يساول بيگى و قره‌قول بيگى

10 - يوزباشى

11 - پنجه‌باشى

12 - اون‌باشى

به غير از اينها بايد افسران وابسته بدربار و شخص امير را نام برد . در درجهء اول « قوش‌بيگى » يا وزير و « مهتر » و « دستور خانجى » ( ناظر ) و « زقياتچى » ( مأمور گمرك ) قرار دارد . شخص اخير چون درعين‌حال شغل وزارت دارائى را هم عهده دارد لذا رياست در خانهء امير هم با اوست . « محرم‌ها » ( پيشخدمت‌هاى مخصوص ) كه تعدادشان بحسب مقتضيات تغيير مىكند زيردست او قرار دارند و استثنائا وقتى لازم باشد آنها را بعنوان نمايندهء سلطان بولايات اعزام ميدارند . هريك از رعايا كه از حاكم محل خود ناراضى باشد يا تصور كند اهانتى به او وارد شده است ميتواند بشاه شكايت كند .