سياحت درويشى دروغين در خانات آسياى ميانه ( فارسى ) — الصفحة ٣٧
فصل دوم بازگشت بطهران - درويشها و حاجىهاى سنى - با يكى از كاروانهايشان تماس گرفتم - چهار جاده - بايد تصميم گرفت - خود را به صورت تركى درآوردم - مخالفتها و تصميم نهائى - سفير سفارش مرا مىكند - ديدار و اندرزهاى حاجى بلال - جلسهء پذيرش - شور درباره راهى كه بايد در پيش‌گرفت - پيش‌بينىهاى شوم و بىتكليفىهاى آخرى - وداع و عزيمت .
ناگوار را منتسب به تصادفات ميكردم و نميدانم چرا به نظر ميآمد كه آنچه براى ديگران اتفاق افتاده بود دربارهء خود من صدق نميكند . فقط نگرانى از آن داشتم كه مبادا قواى جسمانيم درآن واحد از عهدهء تحمل آب‌وهواى سخت و طرز تغذيهء نامأنوس و كافى نبودن لباس و خوابيدن در هواى آزاد ، برنيايد و بيشتر از خستگى راه‌پيمائى هاى طولانى و ناتوانيهائى كه ممكن بود اتفاقا پيش آيد هراسان بودم « 1 » . اين افكار بود كه مرا از نتيجهء موفقيتم درين سفر پرحادثه به شك ميانداخت و تا حدى نااميدم ميساخت و لازم نميدانم نتيجهء اين كشمكش باطنى خود را شرح دهم .
شب قبل از حركت با رفقاى عزيز سفارتخانه خداحافظى كردم . تنها دو نفر از آنها از سّر مسافرتم آگاه بودند و درحالىكه اروپائيهاى ساكن تهران مرا در راه مشهد تصور ميكردند بمحض خارج شدن از طهران راه استرآباد و بحر خزر را در پيش گرفتم .
( 1 ) - درين‌جا مسافر به زخمى كه ظاهرا در سنگربندى شهر وين در سال 1849 برداشته و تا آخر عمر پايش لنگ گشته اشارهء تودارى مىكند . ( يادداشت مترجم )