سياحت درويشى دروغين در خانات آسياى ميانه ( فارسى ) — الصفحة ٣٩١
1
اينها « خيوه يمودو » ( يموتهاى خيوه ) هم هستند كه جايگاه خود را در منتهى اليه صحرا و همسايگى بلافصل جيحون قرار داده‌اند .
نقاطى كه اولين دستهء اين يموت‌ها عادت دارند در آن اردو بزنند اگر از سرحد ايران رو به شما حساب كنيم به طريق ذيل است :
الف - خواجه نفس كه در مصب سفلاى رود گرگان واقع است . اين اردوگاه تقريبا از شصت چادر تشكيل مىشود و براى دزدان دريائى متهور كه در سواحل ايران كشتىرانى را تا اين حد دچار مخاطره كرده‌اند مأمن و پناهگاه ذيقيمتى بشمار ميآيد .
ب - گمش‌تپه - اختصاصا براى توقفگاه زمستانى به كار ميرود و بواسطهء تب هاى واگيردار در تابستان به‌ندرت كسى در آنجا سكونت اختيار مىكند .
بطوريكه قبلا گفتيم گمش‌تپه تا مصب علياى رود گرگان امتداد دارد و درين نقطه رودخانه باندازهء كافى عميق و از لحاظ صيد ماهى كه به مقدار زياد بدست ميآيد براى اين ايلات بسيار مفيد مىباشد .
ج - حسنقلى كه در كنار خليجى به همين نام واقع است در تابستان جمعيت بسيار پيدا مىكند و خربوزه‌هاى نسبتا خوبى در آنجا بدست ميآيد .
د - اترك در سمت چپ حسنقلى و در كنار رودخانه‌اى كه اسم خود را از آن گرفته است و شش ميل پائين‌تر به دريا ميريزد واقع مىباشد .
ه - چكيشلر هم ييلاقى است ( توقفگاه تابستانى ) و در نزديكى ناحيه مرتفع رودخانه‌اى قرار دارد كه آق‌تپه ناميده مىشود .
و - « چلكن » « 1 » جزيره‌ايست كه منتها چند ميل دريائى از خشكى فاصله دارد
( 1 ) - صحيح‌ترش « چركن » است كه از لغت فارسى « چهاركان » يعنى چهار معدن ميآيد و اين اسم را از جهت چهار محصول عمده‌اى كه در اين جزيره به عمل ميآيد گذاشته‌اند .