سياحت درويشى دروغين در خانات آسياى ميانه ( فارسى ) — الصفحة ١٨٠
فصل هشتم غزالهاى قافلانقير - خرهاى وحشى - بستر قديم جيحون - تيمن -
مطابق بهداشت معاوضه كنم .
در آسياى ميانه حتى در موقع ديدوبازديد ساده مرسوم است « دستور خوان « 1 » » ( سفره ) را پهن كنند . روى اين پارچهء رنگارنگ معمولا باندازهء مصرف دو نفر نان ميگذارند و مهمان مجبور است چند تكه از آن را تناول كند . كلمهء « سير شدن » درين كشور مفهوم واقعى ندارد و علامت طبقهء سوم بودن است . زوار همقطار من ، بواسطهء اشتهاى كاملى كه داشتند ، خوش معاشرت‌تر جلوه ميكردند . بيشتر ازين تعجب ميكردم كه چگونه مىتوانند اين اندازه پلو بخورند زيرا حساب كردم كه هريك در آخر غذا دو « ليور « 2 » » برنج و يك ليور پيه در معده انباشته بودند و اين مقدار سواى نان و هويج و شلغم و ترب است كه در ضيافتهاى مشرق زمين عنوان فرعى دارد و با اين غذاها بدون اغراق در حدود پانزده تا بيست فنجان هم چاى سبز مينوشيدند . بديهى است در مقابل اين پهلوانان من نميتوانستم عرض اندام كنم و عموما تعجب ميكردند كه يك همچو مردى كه تا اين اندازه در علم كتاب‌شناسى وارد است چگونه از آداب عادى معاشرت اينقدر بىاطلاع مىباشد .
در ميان علماء شهر خيوه بعضى از پرمدعاها بطريق ديگر مرا عذاب ميدادند .
اين اشخاص خارق العاده كه تركيه و قسطنطنيه را به همه ممالك دنيا ترجيح ميدهند ، ميخواستند از من كه بعقيدهء آنها نمونهء تبحر در علوم ترك - و - اسلامى هستم شرح كاملى از مسائل « 3 » بيحد و حصر بشنوند . حوصلهء من گنجايش اينرا نداشت كه ببينم اين ازبك‌ها با جمجمهء كلفت و عمامه‌هاى بزرگ راجع به طرز شستشوى دست و پا و صورت و قفا با من داخل در مشاجره شوند يا اينكه از روى خلوص در صدد جستجو برآئيم كه يكنفر مسلمان پاك اگر بخواهد كاملا از دستورات مذهبى پيروى كند چطور بايد
( 1 ) - سفره‌ايست كه از نخهاى رنگارنگ و زبر بافته شده و غالبا خيلى ناپاك است . ( 2 ) - واحد قديم وزن در فرانسه كه امروزه برابر با نيم كيلوگرم مىباشد . ( 3 ) - مسائل مذهبى .