سفرنامه فورو كاوا ( فارسى ) — الصفحة ٢٤
احوال ژاپن در اين روزگار
مىكرد نيرو گرفت . در اين ميان دژ ايالت چوءشو ، به روى يك كشتى بازرگانى امريكايى آتش گشود ، و دو هفته پس از آن يك كشتى فرانسوى و سپس يك كشتى هلندى را هم به توپ بست . چند ماه بعد ، ناوگان متّحدى مركّب از جهازات انگليسى ، امريكايى ، فرانسوى و هلندى به چوشوء حمله كرد و 2000 تفنگدار دريايى در اينجا پياده شدند و دژ را تصرف كردند .
در همين گيرودار زندگى يه‌موچى
Iemochi
، شوگون
Shogun
يا فرمانرواى لشكرى ژاپن ، به سرآمد و يوشىنوبو
Yoshinobu
به جاى او نشست . اندكى بعد كه امپراتور كوءمى هم درگذشت ، حكومت‌هاى ايالتى ساتسوما و چوءشوء اتحادى ساختند و زمينه را براى حكومت مركزى تازه آماده كردند . در اين ميان يكى از اميران ولايت ، از ياران « يوشىنوبو » پيشنهاد كرد كه قدرت حكومت به امپراتور اعاده شود ، با اين شرط كه خاندان توكوگاوا سهمى از اختيارات را نگه دارد . يوشىنوبو كه نگران بالا گرفتن بحران بود اين رأى را پذيرفت و در سال 1867 م . قدرت حكومت از شوگون به امپراتور بازگردانده شد . اما ميهن‌پرستان خواستار بازگرفتن كامل قدرت از توكوگاوا شدند و زدوخوردهايى ميان دو جناح در كيوتو ، مقرّ امپراتور ، روى داد .
در كيوتو ، امپراتور موتسوهيتو
Mutsuhito
( كه بعدها ميجى
Meiji
نام گرفت ) در چهارده سالگى بر تخت نشسته بود .
درباريان با اين نظر همراه شدند كه مقاومت توكوگاوا درهم شكسته بشود . نيروى امپراتور و در آن ميان مردان سامورايى ساتسوما و چوشوء ، به رهبرى يكى از شاهزادگان ، كه سايگوء تاكامورى
Saigo Takamori
سالار لشكر او و همراهش بود ، روانهء ادو شد ، امّا جنگى درنگرفت . كاتسو كايشو
Katsu Kaishu
نمايندهء حكومت توكوگاوا در ديدار با سايگوء پذيرفت كه به نيروى امپراتور تسليم شود . بر اين قرار ، توكوگاوا به سوروگا
Suruga
( اكنون ، ايالت شيزوئوكا
Shizuoka
) جابه‌جا شد ، پايتخت ژاپن از كيوتو به ادو آمد ، و از اين پس اين شهر نام تازهء ادو ( - پايتخت شرقى ) را يافت ، و در سال 1868 م . حكومت پادشاهى با بنياد تازه‌اى بازآمد .
اين سلسله رويدادها در تاريخ ژاپن به « بازگشت به ميجى » معروف است ، و دورهء سلطنت امپراتور ميجى از اين پس « عصر ميجى » خوانده مىشود ( در ژاپن هنوز سال‌هاى پادشاهى هر امپراتور دورهء تاريخى جداگانه‌اى شناخته مىشود ) .
دگرگونىها يكى از پى ديگرى آمد . به سازماندهى حكومت پرداخته شد و نخستين تلاش براى تدوين قانون اساسى و قوانين ادارى انجام گرفت . تحكيم نظام تازه بيش از هرچيز توسعهء قدرت حكومت مركزى را به سراسر كشور ناگزير مىنمود . در سال 1869 م . حكام ولايات