تاريخ خانى ( شامل حوادث چهل ساله گيلان ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٥١

[ فصل چهاردهم ] [ در ] بيان كيفيت رفتن اميره ساسان به جهت مصالحه نزد اميره حسام الدين و شرح آن به تاريخ سنهء [ خمس عشر ] و تسعمائه

بيه‌پس و بيه‌پيش مصروف داشتن ، نزد حق و خلق مستحسن و مرغوب دانسته ، عالىجناب اميره ساسان - سپه‌سالار رانكوه - را كه حيثيت بزرگى و اصالت او گذشته است و آباء كرام و اعمام عظام ايشان هميشه وسيله اصلاح ذات البين بوده‌اند ، مقرر فرمود كه شرف خدمت اميره دريابد و بنيان دوستى و يكجهتى را به اساس عهد مستحكم سازد و رفع مواد كدورت و حك حروف معاندت از دفتر پريشانى نمايد و مجلد بياض اخلاص را به اقلام راستى ، ارقام محبت تازه ثبت سازد . چنانچه بر سوادخوانان روزگار حرفى از سطور كتاب اخلاص ناخوانده و معنى اشعار از سفينهء اعتقاد پوشيده نماند و وظايف ابوت و قاعدهء بنوت تا دامن زمان مخلد ماند و از تشكيك مشكك ، صفاى چهرهء عهد منزه گردد و در مقدمات عهد و پيمان مجال تخلف احدى از مدلول آن محال شمرده آيد . بدين معانى اميره ساسان را با تحف و تبرك روانهء خدمت اميره حسام الدين گردانيد .

اميره ساسان چون فرصت و مجال مجالست و مكالمت دريافت ، مفهوم كلام « صلاح الانام هدى للمتقين » را به تقرير نرم و شيرين به خدمت اميره معروض داشت . بر مصداق « سَواءٌ عَلَيْهِمْ أَ أَنْذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لا يُؤْمِنُونَ » * مقالات را وقعى ننهاد . بيت :

گفت با من هرچه مىگوئى خلاف آن كنم * گر همى خواهى محبت زين سخن خاموش شو

اميره ساسان را مدت چهل روز نگاه داشت و بعد از اين روانه ساخت چون شرف ملازمت اعلاى جهانبانى خانى حاصل كرد ، نواب سلطانى عدم التيام مودت طرفين را به آيات و بينات و دلايل و شواهد عقليه ترتيب كرد كه عزيران بيه‌پس از غايت طغيان و استغنا مختار و گسسته مهار و از دريافت اطوار ناپسند مخالفان بدكردار ، بنابر صلاح انام روزگار بردبارى اين‌جانب