تاريخ خانى ( شامل حوادث چهل ساله گيلان ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٠٥

فصل [ ششم ] در ظهور شيطنت و سفيهى و خشونت سديد و دست تطاول از حد بيرون كردن و قتل او در تاريخ سنهء اثنى عشر و تسعمائه

سر همعهد شدند .

چون قوتها به اتفاق ، امتثال قوت مميزه نمودند ، حضرت سراجا به مضمون اين بيت :

با تو كسى كه يك سر مو آورد خلاف * مو بر تن از نهيب تو چون اجدها شود

صورت احوال به عرض نواب متعال رسانيد . از صحت تدبير ، خفقان و اضطراب و قلق و ارعاب كه اعلاى خانى از غصهء سديد داشت ، به داروى عنبر راى رزين و مفرح تدبير حضرت سراجا تسكين يافت .

اتفاقا درست قصد سديد ، تا وقت نقارهء سحر با برادران در صحبت وداع و فراق « هذا فِراقُ بَيْنِي وَ بَيْنِكَ » بود . وقت نقاره به خلوت خاصه همايون آمده ، به خواب رفت . بيت :

خصم بالين سلامت را كجا بيند به خواب * ز انكه آن سركش زيادت مىكشد پا از گليم

حضرت سراجا چون بخت خود در بيدارى و شب زنده‌دارى بود ، تحقيق خواب سديد كه نمود ، نرم‌نرم و آهسته‌آهسته درگشود . ياران كار را كه مهياى آن كار ديد ، يعقوب غلام را بيرون در به پاس داشت و به معنى اين ابيات به ذكر مزيد دولت اعلاى خانى مترنم شد . بيت :

شب به پاس تو هندوئى است سياه * بسته بر گرد خود جلاجل ماه

خاتم نصرت الهى را * ختم بر تست پادشاهى را

لعل با تيغ تو خزف رنگى * كوه با حلم تو سبك سنگى

فتح بر فرق و پاى تو زده فرق * فتنه در آب تيغ تو شده غرق

رونقى كز تو ديده دولت و دين * باغ ناديده ز ابر فروردين

و سوره چان محمد و موالى و سفنديار را بدرون خلوت همايون آورد