تاريخ خانى ( شامل حوادث چهل ساله گيلان ) ( فارسى ) — الصفحة ١٢٥

فصل [ سى و چهارم ] در بيان كيفيت ساختن پل به وير چولاب كيسم و شكستن پل و هزيمت يافتن لشكر و مصالحه نمودن با حكام بيه‌پس در تاريخ سنهء سبع و تسعمايه

جنگ و صورت هزيمت و ناموافقى امرا و نامساعدى روزگار به مسامع جلال رسانيد . حضرت ميرزا على آذان اصغابه كرامت استماع ، انفتاح فرمود و لالى مقالات و درر عبارات ، به صدف گوش محافظت مىنمود . و على الفور مير ملك را از كيسم طلبيده آورد . حضرت مير كه از قهر ميرزا على هراسان بود ، در عرض احوال محاربه و صورت هزيمت متمسك به تقرير دلپذير حضرت سلطان حسن گشت و بعد زبان فصاحت برگشود كه ضماير عليه مستحضر مسائل خير و شر عالم و عالم حوادث است كه در نزهت‌سراى دنيا گل بىخار و مل بىخمار ناممكن است و در هوس خانهء گيتى ، شادى بىغم و راحت بىالم محال و در امر الهى كسى را دست‌رسى نيست . بيت :

ز خون مشك در ناف آهو كند * لعاب مگس نوش دارو كند

اميد به عون سبحانى چنان كه حضرت حق دولت خسروى بر مزيد گرداند بعد از اين توفيق فتح كرامت كند .

ميرزا على بعد از تمتع اين كلمات ، سخنانى كه در هر باب به خاطر خطور مىكرد ، به انديشهء صلاح با حضرت مير مطارحه نموده ، مير را روانهء معسكر كيسم گردانيد .

مير چون به كيسم تشريف فرمود ، با حضرت كارگيا محمد و آقا محمد و امراى اتراك در باب محاربه با بيه‌پسيان صلاح انديشيدند كه با وجود طغيان آب سفيدرود ، پل بستن از جملهء ضروريات است ، تا عبور لشكر و مقابله با مخالفان به سهولت ميسر شود . صلاح به پل بستن قرار گرفت . بنياد پل بستن كه كردند ، مخالفان كه به كوچسفهان نشسته بودند ، غرور تاخت و خرابى لشتنشاه زياده شد ، جهت محافظت لشتنشاه ، بو سعيد مير و كالجار [ را ] اشارت عليه ، شرف نفاد يافت كه به پاشجا اقامت نموده ، ضبط حدود لشتنشاه