سفرنامه از خراسان تا بختيارى ( فارسى ) — الصفحة ٨٥٠
پل رودخانه
چون ما از دست زدن به اين اشياء كه براى عبادت به كار ميروند ممنوع بوديم بختياريها را وادار كرديم كه مقدارى از آنها را براى ما خريدارى نمايند .
قبرستانهاى قم
قبرستانهاى قم
پس از خريد اين اشياء بقبرستان بزرگى رسيديم كه در مجاورت مقبره واقع بود ، در اين‌جا مانند اروپا در اطراف قبرستان دكانهائى ديده ميشد كه قبركنان و سنك‌تراشان در آنها منزل داشتند . اينها همه بخرج اموات زندگانى ميكنند و عايدات خوبى دارند زيرا كه از تمام ولايات و ايالات اموات را به اين شهر ميآورند تا در جوار مقبره دفن كنند . خوشبختانه ما بدون مزاحمت توانستيم عكسى از تشريفات دفن اموات بگيريم . در اين قبرستان هم آثار ثروت و فقر ديده مىشود يعنى در بالاى قبر مردگان ثروتمند گنبدهاى كوچك و بزرك و چهارطاقيها ساخته شده است در صورتى كه در روى قبر فقرا جز چند آجر نيم‌پخته چيز ديگرى ديده نميشود .
در گوشه‌اى از اين قبرستان بنائى است كه از شاهكارهاى بسيار ممتاز و زيبا بشمار ميرود ولى متأسفانه در شرف خرابى است و اگر تعمير نشود مسلما پس از چندى گنبد آراستهء آن با كاشيهاى نفيس طلائى رنك از ميان خواهد رفت .
مقبرهء حضرت فاطمه هم داراى ديوارهاى زيبا و مناره‌هاى باشكوه و گنبد طلائى بسيار مجللى است . چون هوا فوق‌العاده گرم بود و ما هم خسته شده بوديم بكاروانسرا مراجعت كرديم و در راه پيوسته سواران و پياده‌ها بما تنه ميزدند و اعتنائى بما سگان ناپاك كه خاك اين شهر مقدس را پايمال ميكنيم نداشتند .
پل رودخانه
پل رودخانه
پس از خروج از بازار از روى پل رودخانه عبور كرديم و نظرى برودخانه انداختيم كه آب كمى در آن جريان داشت و دباغان مشغول شستن چرم بودند . اين شهر باغهاى زيادى دارد كه درختان آنها اغلب انار يا توت است .