سفرنامه از خراسان تا بختيارى ( فارسى ) — الصفحة ٧٢٣
ده ملا
ده ملا
ده ملا
پس از طى 20 كيلومتر به جائى رسيديم كه آن را ده ملا ميناميدند در حينى كه مشغول عوض كردن اسبان بودند مرد اصيل و شريفى يك بشقاب پر از انجير شيرين بما تعارف كرد و بما گفت هديهء ناچيزى است كه با خلوص نيت بشما تقديم ميكنم . انجيرها رسيده و مطلوب بود ، اين نوع مهمان‌نوازى بىسابقه احساسات ما را تحريك كرد و براى اينكه محبت صميمانهء او را تلافى كرده باشيم مبلغ سه قران بنوكر او داديم ، البته اين مبلغ باندازهء 15 برابر بهاى انجيرها بود .
در اينجا هوا فوق‌العاده گرم است گاهى نسيم مختصرى ميوزد و فرصت نفس كشيدن بما ميدهد .
اسبان را زود عوض كردند و ما حركت كرديم و مقارن دو ساعت بعدازظهر بايستگاه مهماندوست رسيديم كه داراى چند كلبه گلى بود . در اينجا باز بدستهء زوارى برخورديم كه چاوش آنها لباس قرمزى پوشيده و نيزه‌اى بدست داشت كه يك پنجهء فلزى در بالاى آن ميدرخشيد . نوكر ما على هم تنبل شده بود ، ما او را فرستاديم كه در دهكده ميوه‌اى خريدارى كند او رفت و بلافاصله برگشت و گفت كه در اينجا ميوه وجود ندارد و ما نتوانستيم هندوانه يا خربوزه‌اى همراه داشته باشيم و چون به او ملامت كرديم با خونسردى در پاسخ گفت : چون هوا خيلى گرم بود من نتوانستم به داخل ده بروم . ديروز شما به قدر كافى ميوه خورديد و من چنين صلاح ديدم كه امروز قدرى استراحت كنيد .
از ده ملا و مهماندوست تا دامغان بيابان لم يزرعى است كه در آن هيچگونه گياهى ديده نميشود ، فقط در نزديكى دامغان قنواتى حفر كرده و مزارع و باغهائى ايجاد نموده‌اند . در راه تپه‌هاى مصنوعى زيادى وجود دارد كه سابقا دهكده يا برج ديده‌بانى بوده است . در حوالى دامغان مزارع سرسبزى ديده مىشود كه در آنها ذرت و كرچك كاشته‌اند ، از كرچك روغن ميگيرند و در چراغ ميريزند و شبها به مصرف روشنائى ميرسانند .