سفرنامه از خراسان تا بختيارى ( فارسى ) — الصفحة ٥٠٢
مينياتورهاى هند و مسلمان
شانزدهم و اوايل قرن هفدهم ترسيم شده است و از بهترين نمونه‌هاى مكتب هند و ايرانى تصويرى از حاشيهء يك كتاب بسبك هند و مسلمان كار قرون 16 و 17 ( كلكسيون مارتو )
بشمار ميرود ، سيماى اشخاص بقدرى خوب و جاندار كشيده شده كه براى مقايسهء شباهت احتياجى بديدن خود اشخاص نيست ، اين مجموعه بمنزلهء نمايشگاهى است كه اكبر شاه و راجه‌ها و اعيان و اشراف هندوستان را به خوبى نشان ميدهد ، اشخاص در مجلسى كه از نباتات و گلها آراسته شده نشسته يا ايستاده‌اند . جزئيات و فروع اين مجالس هم از قبيل فرش و پرده و اسلحه و جواهر و لباس و كلاه بادقت تصورناپذيرى نمايش داده شده است . حواشى اين صفحات نيز با نقوش انسان و حيوان و نبات تزيين يافته و با اصل موضوع هم‌آهنگى كاملى دارند .
صفحات خوش‌خطى هم در اين مجموعه ديده مىشود كه همه با نقش‌هاى زيبا و خوش‌نمائى تزيين يافته‌اند و مثل اينست كه حروف و كلمات در يك زمينهء طلائى ترصيع شده باشند ، در حواشى هم گلهاى قشنگى در روى شاخ و برگها خودنمائى دارند و مرغان و پروانه‌ها در ميان گلستان در پروازاند .
ما در اينجا براى نمونه سه صفحه از اين نوع مينياتورها را شرح ميدهيم :
1 - مينياتورى است كه دو شخص ايستاده را نمايش ميدهد ، اولى ريش بلوطى رنك و نيمرخ سامى مشخصى دارد و هردو دست را روى عصا گذارده است ، لباسش سفيد و دراز و يك قسمت آن با شنل گندم‌گونى پوشيده شده است و ديگرى كه در دنبال اوست هردو دست را بعلامت ادب و احترام بر روى سينه گذاشته است ( كلكسيون مارتو )
2 - مينياتوريست كه در روى زمينهء طلائى تزييناتى دارد و داراى سه حاشيه است كه با شاخ و برك و گل زينت يافته‌اند بعلاوه پنج قاب مزين هم دارد كه در آنها غزالانى ديده مىشود ( كلكسيون مارتو )