سفرنامه از خراسان تا بختيارى ( فارسى ) — الصفحة ٤٩١
مينياتور نوع اول
در اينجا لازم است نام كسانى را كه در خوش‌نويسى و عمل تزيين استاد بوده‌اند ذكر كنيم . اين هنرمندان كلمات را با خط خوش مينوشتند و پس از تزيين آنها را با مقراض بريده و در حواشى صفحهء مينياتور و سرلوحهء كتاب ميچسباندند . از اين هنرمندان ما اشخاص زير را ميشناسيم :
1 - عبد اللّه پسر مير على مخترع خط نستعليق كه هنر تزيين با كاغذ را بوجود آورده و در اين هنر بدرجهء استادى رسيده و در سال 841 هجرى ( 1437 ) در سلك حيات بوده است .
2 - دوست محمد پسر عبد اللّه مذكور است .
3 - سنگعلى بدخشانى شاگرد دوست محمد .
4 - عبد اللّه هراتى .
چنين به نظر ميآيد كه ابتدا خوشنويسان كتابها را مينوشتند و قسمتهائى را سفيد باقى ميگذاردند تا بعد نقاشان و مذهبين آنها را تزيين كنند . در بعضى كتب خطى اين قسمتهاى سفيد به علت نامعلومى تزيين نشده و به حال خود باقى مانده است .
مينياتورها
مينياتورها
مينياتورها دو نوع‌اند : نخست آنهائيكه شبيه بمينياتورهاى اروپائى هستند و با رنگهاى مختلف ترسيم شده و صحنه‌هاى شكار و مناظر و دورنماها را نمايش ميدهند .
دوم - مينياتورهاى سياه‌قلم كه با خطوط سياه ساده ترسيم شده يا با طلا و آب و رنك تزيين يافته‌اند .
هريك از اين دو نوع مينياتور توسط هنرمند مخصوصى صورت ميگرفته و طرز عمل و قواعد جداگانه‌اى داشته است و ما تاكنون نمونه‌هائى از اين دو نوع مينياتور نديده‌ايم كه توسط يك استاد صورت گرفته باشد .
اين دو نوع مينياتور تا قرن هجدهم بموازات يكديگر روبترقى و كمال رفته‌اند .
مينياتور نوع اول
مينياتور نوع اول
اين نوع مينياتور در قديم بيشتر معمول بوده و نمونهء آن در تمام كتب تاريخى و افسانه‌اى و دواوين شعرا ديده مىشود و