سفرنامه از خراسان تا بختيارى ( فارسى ) — الصفحة ٤٣٧
دخول طلا در منسوجات ابريشمى
اين پارچه‌ها محصول دست پريان و جادوگران سفيدپوش و موجودات غير مرئى ميباشند .
در قرن نهم خراسان و گرگان و طبرستان و آذربايجان و ديلم و كردستان و فارس ممتازترين ايالات امپراطورى اسلام محسوب ميشدند و صنعت حريربافى در اين ايالات رونق داشت و مهمترين منبع عايدات آنها بود .
المقدسى جغرافيادان عرب مينويسد : « شهرهاى شوشتر و يزد و فسا در بافتن منسوجات ابريشمى مشهور ميباشند ، مخصوصا فسا در فراهم نمودن مصنوعات مختلف بر تمام شهرها برترى دارد . در اين شهر انواع پارچه‌هاى تافته و زرى ميبافند كه با طلا و نقره زينت يافته و نظير آنها در هيچ جاى دنيا ديده نميشود .
فرشهاى گرانبهائى براى خليفه يا براى تجارت ميبافند كه در قشنگى و ظرافت و زيبائى نقشه بىمانند هستند . پارچه‌هائى هم با نخ پشمى ميبافند كه جلوهء آنها بسى بيشتر و بهتر از پارچه‌هائى است كه با ابريشم بافته شده‌اند .
منسوجات پشمى و ابريشمى فسا در همه‌جا طالب دارد و اشخاص ثروتمند و با سليقه در خريد آنها با هم رقابت مينمايند و از آنها البسهء فاخرى براى خود درست مىكنند .
دخول طلا در منسوجات ابريشمى
دخول طلا در منسوجات ابريشمى
در قديم نساجان نمىتوانستند مفتولهاى ضخيم طلا را براى زينت در پارچه‌هاى نازك به كار برند بلكه فقط آنها را در فرشبافى به كار ميبردند و اگر مورخين قديمى راجع بمنسوجات طلائى چيزهائى نوشته‌اند مقصود آنها قالى و قاليچه بوده كه مفتول طلا براى تزئين در آنها به كار ميرفته است .
بهرحال نميتوان تاريخ ايجاد مفتولهاى نرم و نازك طلا و به كار بردن آنها را در منسوجات ابريشمى بدرستى تعيين كرد ، همينقدر ميدانيم كه قبل از قرن دهم معمول نبوده است و همين كه توانستند سيم و زر را تبديل بورقه‌هاى نازك نموده و بدور نخ به‌پيچند در پارچه‌بافى مورد استعمال قرار گرفت ، معمولا دو كلاف به كار ميبردند كه