سفرنامه از خراسان تا بختيارى ( فارسى ) — الصفحة ٤٢٦
شيشه‌گرى در ايران از قرن 15 تا 19
در موقع ظهور پيغمبر اسلام ( ص ) هم شيشه وجود داشته است زيرا كه در يكى از سوره‌هاى قرآن بشفافيت شيشه اشاره شده است « 1 » .
شيشه‌سازى در خاور در قرون 13 و 14
شيشه‌سازى در خاور در قرون 13 و 14
اگرچه نمونه‌اى از شيشه‌هاى ساخت اعراب كه متعلق به پيش از اواخر قرن سيزدهم باشد تاكنون بدست نيامده ولى از نوشته‌هاى مورخين قديمى كه در قرون يازده و دوازده در سلك حيات بوده‌اند چنين استنباط مىشود كه قبل از قرن سيزدهم صنعت شيشه‌گرى در خاور وجود داشته است .
اين مورخين مينويسند كه در عصر آنها شيشه‌سازى در شهرهاى اسكندريه و قاهره و صور و حلب و انتاكيه و دمشق و ايران معمول بوده و شيشه‌هاى قشنگ سفيد و قرمز و سبز و زرد و آبى ميساخته‌اند و مخصوصا شيشه‌گرى حلب شهرتى داشته است .
مورخ معروف موسوم به حافظابرو كه در قرن چهاردهم در سلك حيات بوده چنين مينويسد :
« يكى از صنايع مهم شهر حلب شيشه‌گرى و آئينه‌سازى است . در هيچ جاى دنيا آئينه‌اى نظير آئينه‌هاى حلبى يافت نميشود . وقتى كه انسان در بازار آئينه‌سازان وارد مىشود از تماشاى آئينه‌هاى خوش‌نما دل برنميگيرد و نميخواهد از آن بازار بيرون آيد . در آنجا انواع آئينه‌ها را با ذوق و سليقهء خاصى تزيين كرده‌اند . آئينهء حلبى بقدرى خوب است كه در تمام ممالك عالم مشترى دارد و هرساله مقدار زيادى بخارج ميرود و بمنزلهء تحفهء نفيسى است كه مردم بلاد ديگر بعنوان هديه به بزرگان و دوستان خود تقديم مينمايند . »
علاوه بر حلب شهر دمشق هم در شيشه‌گرى و آئينه‌سازى شهرتى داشت و نظر به همين شهرت بود كه آئينه‌هاى مزين به طلا و مينا را كه از كارخانه‌هاى شام و مصر و يونان بيرون ميآمدند بنام آئينه‌هاى دمشقى به فروش ميرساندند .
شيشه‌گرى در ايران از قرن 15 تا 19
شيشه‌گرى در ايران از قرن 15 تا 19
شيشه‌گرى خاورى پس از طى يكدورهء درخشان رونق خود را از دست داد زيرا كه در ايتاليا هم شيشه‌سازى معمول شد و مخصوصا در شهر و نيز شيشه‌ها و آئينه‌هائى ساختند كه از هر
( 1 ) اشاره به آيهء نور است .