سفرنامه از خراسان تا بختيارى ( فارسى ) — الصفحة ١١٠
اوزان و مقادير
خارج شده است ولى مقدار زيادى از اين مسكوكات را افغان‌ها براى زيور زنان جمع كردند .
از پائيز سال 1900 مسكوكات نيكلى بروكسل نيز بجاى يك شاهى و صد دينارى در ايران معمول گرديده‌اند ولى اين پولها در مشهد رواج ندارند ، حتى گداها هم آن‌ها را قبول نميكنند و همان پول‌هاى مسى قديمى بيشتر رواج دارند ولى در شهرهاى سبزوار و نيشابور و قوچان رايج هستند و باندازهء 000 / 16 تومان در ميان مردم در گردش است .
اوزان و مقادير
اوزان و مقادير
وزنه‌هاى قانونى در ايران وجود ندارد و سكنه پاره‌هاى سنك يا قطعات آهن در ترازو ميگذارند و از اين سنگها و آهنها از يك من تا يك مثقال درست كرده‌اند . غالبا خريداران هم وزنه‌هائى دارند كه براى آزمايش وزنهء فروشنده به كار مىبرند .
نام اوزان معمولى ايران چنين است :
1 - گندم
2 - نخود كه معادل است با چهار گندم .
3 - مثقال 24 نخود است .
4 - سير 16 مثقال است .
5 - چارك يا چهاريك كه معادل است با ده سير .
6 - من تبريز كه معادل است با 40 سير يا 640 مثقال « 1 »
7 - من شاه كه معادل است با دو من تبريز .
8 - من رى كه معادل است با 4 من تبريز .
9 - خروار كه معادل است با صد من تبريز .
مايعات نيز در ايران با وزن به فروش ميرسند و براى حبوبات پيمانه‌اى به كار مى - برند كه موسوم است به كيل .
( 1 ) بموجب معاهدات گمركى 26 ژانويه و 8 فوريه 1903 من تبريز را معادل با 970 / 2 كيلوگرم و ذرع را 04 / 1 متر محسوب داشته‌اند .