تاريخ گيلان ( فارسى ) — الصفحة ٢٠٤
گفتار در ذكر نهضت شاه عباس به جانب گيلانات و معزول شدن بهزاد بيك از مهمات و معاملات .
را از زنجير بيرون آورده ، با آن ريش‌سفيد و موى دراز به خدمت مىآورد .
خواجهء مشاراليه بعد از سجدهء شكر الهى ، سجدهء شاهى به جاى آورده امر نمودند كه شاه ويردى بيك ، خواجه را به حمام فرستاده و خلعت فاخره پوشانيده ، به حضور آورد كه به او رجوع است .
در خلال اين حال ، جمعى از رعاياى لشته‌نشا و لاهجان كه خاطر از بهزاد بيك و عاملان او آزرده داشتند ، به ديوان آمده ، سخنان به عرض رسانيدند . و شاه عباس خريدارى متاع آن سخنان ، به نقد قبول نموده و متوجه دادخواهان شده ، جار فرمود كه بهزاد بيك از ابتداى سيچقان ئيل ، دخل در مهمات وزارت گيلانات ننموده ، خود را معزول مطلق داند و خواجه فصيح و ميرزا مسعود - مستوفى لاهجان - را طلبيده ، مقرر فرمود كه محاسبات سنوات بيه‌پيش را ايشان بنويسند و داروغگى و نظارت حساب بيه‌پيش را با وصول مال ديوان از تحويلداران و غير آن ، به عهدهء اهتمام شاه ويردى بيك - يساول صحبت - نموده ، در اين ابواب سفارشات نمودند . و لطيف خان بيك دوات‌دار را به داروغگى حساب سنوات بيه‌پس « 1 » و ضبط و ربط و قبض و بسط وجوهات ديوان معين و مقرر فرموده و آقا عزيز اصفهانى را نويسندهء حساب بيه‌پس « 2 » نموده ، روانهء مازندران بهشت نشان گرديد .
و از فرح‌آباد جنت بنياد ، رقم صدور يافته بود كه تنقيح محاسبات چهارده‌سالهء بيه‌پس را به عهدهء خواجه حسين كلانتر رشت و ملا خواجه على رشتى و ملا عبد الفتاح فومنى كرده‌ايم و ارقام را از مازندران به جهت لطيف خان بيك فرستاده . مومى اليه رقم را كه به اسم مؤلف اين مؤلف گذشته بود ، به آدم خود داده و به فومن جهت فقير فرستاده ، حسب الفرمان بنده را به لاهجان طلبيدند .
1 و 2 - در نسخهء د : بيه‌پيش به جاى بيه‌پس .