تاريخ گيلان ( فارسى ) — الصفحة ١٣٥

گفتار در بيان توجه فرهاد خان به تسخير ولايت بيه‌پيش و به هزيمت رفتن خان احمد خان والى لاهجان به اتفاق محمد امين خان فرزند شاه جمشيد خان به صوب خطه شيروان به فرمان قادر مستعان

بعد از شكست لشكر خان احمد خان و هزيمتشان ، فرهاد خان به اتفاق اميرهء گسكر و على بيك سلطان و جمهور لشكر و سپاه ، در روز چهارشنبهء پنجم شهر مذكور ، داخل لاهجان شده ، در آنجا انتظار ورود شاه عباس مىكشيدند كه در روز جمعه هشتم « 1 » شهر مذكور ، رايات شاهى از افق بلدهء مذكوره طالع شده ، بعد از انقضاى مدت هشت ساعت و هجده دقيقه از روز مسطور ، داخل و وارد بلدهء مذكوره شده ، به فراز « 2 » تخت دولت خان احمد نزول نمود . نظم :

چنين است رسم سراى غرور * گهى ماتم است اندر او گاه سور

چنين است رسم سراى سپنج * گهى راحت است اندر او گاه رنج

چنين است رسم سراى درشت * گهى پشت بر زين ، گهى زين به پشت

مجملا روز چهارشنبهء هشتم ماه مذكور ، شاه عباس جهت تأليف قلوب مردم گيلان ، فرمان داد كه جارچيان در اردوى فرهاد خان جار بزنند كه هر كس از سپاه و عسكر كه دو تساق و اسير داشته باشد ، مستخلص و مطلق العنان سازند . حسب الحكم ، جمهور محبوسان و اسيران از قيد و بند آزاد گشته و به منازل و مقام خويش مراجعت نموده ، زبان به دعا و ثناى شاه گشودند . و شاه عباس فرمان داد كه بيلداران ، باغ پيش قلعه را كه از انواع والوان گل و رياحين ، غيرت خلد برين و از وفور اشجار ميوه‌دار ، نمودار سپهر دوار بود ، هموار سازند . بيلداران مذكور حسب الامر عمل نموده و تمامى آن زمين جنت تزيين را برهم زده ، اشجار و ازهار و خيابانها را با خاك يكسان نمودند و اثرى از آن باقى نگذاشتند و قريب دو هزار جريب زمين را كه اكنون به « سبزه ميدان » اشتهار دارد ، جهت چوگان‌بازى و قپق‌اندازى ترتيب دادند و درخت قپق نصب كردند . شاه عباس بنفسه متوجه شده ، به اتفاق امراء

( 1 ) - نسخهء د : جمعهء هفتم . ( 2 ) - در اصل : قرار به جاى فراز .