دستور شهرياران ( فارسى ) — الصفحة ٢٣١

شرح داستان سردارى عباس قلى خان زياداغلى و محاربهء او با سليمان بىايمان و ذكر مجارى حالات آن سرگشتهء تيه طغيان با آن سردار جلادت‌نشان و شكست يافتن او به انصار و اعوان اخوة الشيطان و گمنامى آن پىسپر طريق خذلان در كمال خسار و هوان در عرصهء جهان به امر داور منان

سينه‌هاى دو نيم به مثابهء مرغان در قفسها محصور . مع القصه از هنگام ضحوه اولى تا اوان عصر ، تنگ هنگامهء پيكار و جنگ ، فضاى جهان را بر اداى دهشت‌فضاى « أَوْ كَصَيِّبٍ مِنَ السَّماءِ فِيهِ ظُلُماتٌ وَ رَعْدٌ وَ بَرْقٌ يَجْعَلُونَ أَصابِعَهُمْ فِي آذانِهِمْ مِنَ الصَّواعِقِ حَذَرَ الْمَوْتِ » 81 ساخته و لهبات ( 199 آ ) نيران ستيز و آويز ، در آن ثانى اثنين روز رستاخيز به فحواى « نارُ اللَّهِ الْمُوقَدَةُ الَّتِي تَطَّلِعُ عَلَى الْأَفْئِدَةِ » 82 از زبانه‌كشى رماح بلند و اسياف شعله مانند افروخته و افراخته بود كه ناگاه رياح فوز و فلاح از مهبّ الطاف حىّ توانا به منطوق « إِنَّا فَتَحْنا لَكَ فَتْحاً مُبِيناً » 83 وزيدن آغاز و دم تيغ عدو پرداز مجاهدان رزم‌ساز به انجاز وعدهء « وَ يَنْصُرَكَ اللَّهُ نَصْراً عَزِيزاً » 84 خصم‌انداز نموده دو نفر داماد و يك نفر برادرزادهء آن مدبر دين به دنيا داده كه سركردهء سپاه شياطين اشتباه او بودند طعمهء شمشير ثعبان نظير و سراسر رو [ به ] وادى بئس المصير گرديده و از سركردن آن سركرده ، پر و بال اقبال سردار ديگر نيز كه ولد نابكار آن بداختر بود ، در هم شكست . و سررشتهء نظام سپاه از آن رخنه‌هاى بىالتيام ، به حبل متين صمصام ، به اتصال نمىپيوست . به چار و ناچار ، ديوار سست تيپ آن شقاوت‌نصيب نيز از صدمات لطمات سيلاب وفود مجاهد ، از پيش برخاسته 85 به ذهاب بلا اياب ، روى ادبار از مواجههء لشكر جرار برتافت و با جميع سپاه فجره مصداق « كَأَنَّهُمْ حُمُرٌ مُسْتَنْفِرَةٌ فَرَّتْ مِنْ قَسْوَرَةٍ » 86 از دم و چنگال هزبران بيشهء قتال مانند بهايم حيران و هايم يمين و شمال مىشتافت .

و در اين وقت آن بداختر به قصد تل اكبر كه اكثر مبارزان آن به جهت دست آوردن آن اختر مه سر در اطراف رزمگاه و مصاف پراكنده ( 199 ب ) گشته بودند و پاى علم نصرت پرچم از جنگجويان فيروزى شيم تنگ گرديده بود ، از روى تل ، علم توجه افراشته و همت بر انهزام آن فئهء قليلهء غافل از فحواى « كَمْ مِنْ فِئَةٍ قَلِيلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيرَةً » 87 گماشته بود . و سردار نصرت‌شعار به بهانهء سير پرخاش و كارزار بر كنار خيمهء آسمان - كردار آمده و خورشيدوار تكيه بر طناب زرين تار زده سير مىفرمود كه ناگاه از جوانب و اطراف ، هزبران شيرشكار و دلاوران جرار به قلب سپاه سراپا اضطرار او فرا رسيدند و صمصام انتقام به قصد آن سركردهء ليام از نيام كشيدند و در صدمهء اول ، جمعيت سپاه او را پريشان و تباه ساخته شعلهء كينه‌ورى افروختند و مانند برق بىامان ، خرمن حيات آن مشتى خسان را در هم سوختند . به ناچار پرچم علم استقامتش « هَشِيماً تَذْرُوهُ الرِّياحُ » 88 بنياد پريشانى نهاد و قامت اقامتش به مثابهء اغصان بيد ، در گذار صرصر شديد ، در رعشه و اضطراب افتاد و يقين دانست كه لمحه [ اى ] توقف او در آن ملحمهء قيامت‌آسا باعث گرفتار قيد بلا خواهد بود و مواجههء حالت خجالت « يَوْمَ تَشْهَدُ عَلَيْهِمْ أَلْسِنَتُهُمْ وَ أَيْدِيهِمْ وَ أَرْجُلُهُمْ بِما كانُوا يَعْمَلُونَ » 89 ملاحظه نمود . نظم :

لرزه در افتاد در او همچو بيد * روى خجل گشته و دل نااميد

به چار و ناچار تمام خدم و حشم و رايت سرورى و علم را در معرض تيغ دشمن گذاشت