دستور شهرياران ( فارسى ) — الصفحة ١٢٢
شرح سوانحى كه از رفتن آن شاهزادهء والاتبار در عرض راه رخ نموده
پرداخته و عكس صورت نتيجهء قضيهء مقصود را در آن جلوهنما ساخته ، ديدهء خواهش به مشاهدهء عكس سيماى مدعا نمىتوان گشود . اولا آنكه از جماعت مكار بىوفا كه مكرر عرايض ايشان در دار السلطنهء اصفهان به جانب ما مىآمد و به خدمت بندگان اشرف عرض مىشد و من از نهى « وَ لا تُطِعِ الْكافِرِينَ وَ الْمُنافِقِينَ وَ دَعْ أَذاهُمْ » 86 نينديشيده و چشم از امر « وَ تَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ وَ كَفى بِاللَّهِ وَكِيلًا » 87 پوشيده به استظهار آن قوم مخادعت كردار ، عازم حركت به صوب اين ديار گرديده مرتكب اين سفر يأس اثر شدم و وعده به اين مكان نموده بودند ، منهى آمده انهاء امتناع ايشان از انقياد و خلف ميعاد نمود . و از جانب دين محمد ولد نصير كه او هم وعده به اين مكان كرده بود ، اثرى ظاهر نشد . دست قدرت قضا ، مضمون صداقت مشحون « وَ اللَّهُ يَشْهَدُ إِنَّ الْمُنافِقِينَ لَكاذِبُونَ » 88 را به رفع نقاب از چهرهء تيرهاش از خط سرنوشت احوالش خوانا نمود . و از جانب سلطان معظم و دوركداس كه يك فرزند من در كنف حمايت ايشان سمت استيناس دارد ( 106 آ ) خبرى نرسيده كه از حركت خبرى دارند يا نه و به طريق معهود ، آشنا خواهند بود يا بيگانه و ثانيا آنكه با مير محراب مخادعت انتساب كه مدتى است كه در تمهيد انجام مهام خويش طريق « وَ مَهَّدْتُ لَهُ تَمْهِيداً » 89 پيش گرفته بودم در اين وقت ، كلام مرام نامحمودش را به شربت دينار « وَ جَعَلْتُ لَهُ مالًا مَمْدُوداً » 90 شهدآمود نمودم ، در ميان درّه نشسته و راه را بر مؤالفين ما بسته و از حاكم مولتان و سيواى بىايمان و ساير ارباب غرض « فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ » 91 مبلغى گرفته و ظاهر است كه در اظهار موافقت با ما و مؤالفت با جماعت معاندتانتما ، مضمون « وَ إِذا لَقُوا الَّذِينَ آمَنُوا قالُوا آمَنَّا وَ إِذا خَلَوْا إِلى شَياطِينِهِمْ قالُوا إِنَّا مَعَكُمْ إِنَّما نَحْنُ مُسْتَهْزِؤُنَ » 92 را ضميمهء شيون ناميمون خود ساخته باشد و ارادهء آن دارد كه به منطوق « ثُمَّ يَطْمَعُ أَنْ أَزِيدَ » 93 به بازيافت مبلغى ديگر از سر كار ما ، آبى بر آتش حرص خود پاشد . و پسر ميرزا خان زميندار سفيدداور در كمينگاه راه ما نشسته و كمر سعى به گرفتارى ما بسته ، پس در اين صورت ، خود و قزلباش را در آتش سوزان اين مهلكهء نمايان انداختن و نهى « وَ لا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ » 94 را فراموش ساختن ، موافق قواعد مصلحت و مطابق مراعات دولت ولينعمت نيست . شعر :
نفسك لا تلقها مهلكة يا قرين * فرك وقت الفرار من سنن المرسلين 95
بنابراين مراجعت ، انسب و عرض ماجرى به خدمت ( 106 ب ) اشرف اعلى به صواب ، اقرب است . »
لهذا روز ديگر مير مارسنگ را طلبيده استفسار صدق آمدن زر به جهت محراب مخادعت سير نموده مشار اليه به آن ، اقرار و پس از آن اظهار نموده بود كه اگر چه عمم نقد مزبور را در خزينهء قبول ، مخزون نمود ، ليكن مخزن قلبش از غل و غش مصون است و در درج خيالش ، موافقت و مطاوعت اين صاحب اقبال ، مكنون ، پس آن شاهزادهء سعادت توأمان به علت آنكه مبادا حبس مير مارسنگ باعث تاخت خراسان گردد ، او را