دستور شهرياران ( فارسى ) — الصفحة ٩٥
[ 1107 ] شرح وقايع سال فرخنده‌مآل سيچقان‌ئيل تركى مطابق سنهء مائة و سبع بعد الف هجرى كه سال سيّم جلوس ميمنت مأنوس است و ذكر سوانحى كه در اين سال سعادت اشتمال به مقتضاى تقدير خالق ( 78 ب ) لا يزال از نهانخانهء كمون و ستور به پيشگاه بروز و ظهور رسيد
و پس از مضى پنج روز از نوروز فيروز به دولت و اقبال ، ساحت باغ سعادت‌آباد ارم تمثال را رشك روضهء رضوان و محسود حديقهء جنان فرموده در آن فرح‌سراى بهجت‌اندوز مدت پنج ماه و ده روز توقف فرموده از آنجا ، فضاى بهشتى هواى باغ هزار جريب را روح‌فزا و سعادت‌پيرا ساخته ، بعد از مكث نيّر اعظم شوكت و اقتدار به سى و شش روز در آن برج مسرت‌آثار ، به روز هشتم شهر ربيع الاول موكب حشمت و اعتبار به عزم سير و شكار ، از قدوم بهجت‌لزوم همايون ، ساحت باغ كومه را ميمنت‌مقرون فرموده پس از چند روز كه در آن منزل فيروز كه رموز « فِيها ما تَشْتَهِيهِ الْأَنْفُسُ وَ تَلَذُّ الْأَعْيُنُ » 21 از ناصيهء ( 80 ب ) صفحات فردوس آياتش ظاهر و هويدا و علامات « يَدْعُونَ فِيها بِكُلِّ فاكِهَةٍ آمِنِينَ » 22 از وجنات روضات و جنّاتش باهر و پيدا بود ، گل هميشه‌بهار خاطر عاطر را شكفته و خندان و طبع مسرت‌بار سعادت‌مآثر را شادان و فرحان فرمودند . سمند آسمان پيوند گردون رفتار و ابرش ليلىوش چرخ‌گزار را به صوب مسرت اوب ييلاقات دار السلطنهء اصفهان ، برق‌جولان و سبك‌عنان ساخته گاهى در حدايق ذات بهجت آن محال به بزم‌آرايى محافل مينو مشاكل اشتغال داشته ذوق مرام را از شهد بشارت نمون « إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي ظِلالٍ وَ عُيُونٍ وَ فَواكِهَ مِمَّا يَشْتَهُونَ » 23 به اشارت با بشارت « كُلُوا وَ اشْرَبُوا هَنِيئاً بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ » 24 شيرين كام مىنمودند . و گاهى در صحارى وسعت مجارى آن رباع جوارح « أُولِي أَجْنِحَةٍ مَثْنى وَ ثُلاثَ وَ رُباعَ » 25 به صيد طيور طيار و كلاب ، صرصر ذهاب را به شكار وحوش ، سيار نموده به فحواى صدق انتماى « قُلْ أُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّباتُ وَ ما عَلَّمْتُمْ مِنَ الْجَوارِحِ مُكَلِّبِينَ تُعَلِّمُونَهُنَّ مِمَّا عَلَّمَكُمُ اللَّهُ فَكُلُوا مِمَّا أَمْسَكْنَ عَلَيْكُمْ » 26 خرمن ذوق انتساب را از مايدهء « وَ لَحْمِ طَيْرٍ مِمَّا يَشْتَهُونَ » 27 نصيبه‌ياب مىفرمودند . بيت :
. . . 28 چو زين كردى * گو ز بر گردش آفرين‌كردى
گشتى از نعل او شكارستان * نقش بر نقش چون نگارستان ( 81 آ )
هر كجا تيرش از كمان بشتافت * كورچشمى به كورچشمى يافت
بيشتر زانكه وزن دارد سنگ * پشتها ريختى ز گور و گوزن
تا آنكه بعد از مدت چهل و پنج روز به مقرّ سلطنت و بختيارى و مستقر ملكت و شهريارى مراجعت فرموده زبان حال قاطبهء قاطنان 29 دار السلطنهء اصفهان را به مضمون تهنيت نمون « اهْبِطْ بِسَلامٍ مِنَّا وَ بَرَكاتٍ عَلَيْكَ وَ عَلى أُمَمٍ مِمَّنْ مَعَكَ » 30 رطب اللسان و عذب البيان ساختند .
و جمعى را كه در اين سال فرخنده‌مآل مشمول نوازشات شاهانه و تلطفات خسروانه فرموده به ارتقاء ايشان بر مدارج قصوى به مناصب عليا پرداختند از جمله على مردان - خان ديوان‌بيگى بود كه از يمن خدمات گزين و حسن عقيدت و اخلاص ديرين ، از خدمت ايشيك آقاسىگرى ديوان اعلى به رتبهء منصب و الا رسيده بود در اين وقت مذاق