تاريخ نو ( شامل حوادث دوره قاجاريه ) ( فارسى ) — الصفحة ٨٦

ذكر وقايعى كه قبل از جنگ نايب السلطنه با لشكر روس در محال گچلر واقع شد

ترتيب اين مقدمات به مشورت ريش‌سفيدان سواره‌نظام را برداشته روانهء كنار آب كر شد .

رودخانهء كر رودخانهء بزرگى است و رودخانهء ارس كه به او مىريزد بسيار عظيم مىشود و اين دو رودخانه در موضعى كه موسوم به قلعه قاين است به هم رسيده و از آنجا همه جا صحراى مغان را قطع كرده تا پنج فرسنگى بحر خزر مىآيد و از آنجا دو شقه شده از دو طرف به بحر خزر و در اين ما بين جزيرهء مثلثى پيدا شده است كه موسوم به محال ساليان است كه يك طرف آن را بحر خزر و دو طرف آن را آب كر احاطه نموده است و قصبهء ساليان در نقطهء انشقاق آب واقع است كه از همه طرف براى ورود به آن قصبه احتياج به نشستن كشتى مىباشد .

القصه دعاگوى دولت شاهى امير حسن خان و سليمان خان و فتحعلى خان نورى اردو را برداشته و شبانه قطع مسافت كرده يك دو ساعت به طلوع صبح مانده به كنار آب رسيديم و در اين بين صداى توپ به سمع لشكريان اردو رسيده دست و پاى خود را جمع كرده منتظر شدند كه از كجا خبر انداخته شدن اين توپ محقق شود و معلوم شد كه هنوز كرجىها و ناوهايى كه بايست به همين مكان آمده باشند نرسيده‌اند كه در همين بين خبر رسيد كه ناوها و كرجىهايى كه از قزل آغاج به ميان رودخانهء كر انداخته شده و تفنگچيان طالش به كشيدن و رساندن آنها به مكان معين مأمور بودند به سبب رسيدن دو فروند كرجى از جزيرهء سارى پشته كه مشحون است هريك به چهل پنجاه نفر از صالدات و در هر كرجى دو توپ مىباشد و به جنگ و ممانعت پيش آمده‌اند تفنگچيان را معطلى حاصل و از انجام خدمت مأموره عاجز آمده‌اند .

دعاگوى دولت شاهى اين معنى را غنيمت شمرده سه دسته سرباز و يك عراده توپ از كنار رودخانهء كر و تفنگچيان طالش براى به دست آوردن كرجىهاى روس روانه داشت و چهارصد سوار نيز به تعجيل روانه كرد كه رفته از كرجىها گذشته عقب سر صالدات و كرجى را گرفته باشند كه اگر از پيش روى سرباز بگريزند در عقب سر سواران پياده شده به ضرب گلوله مانع آيند .

القصه به محض رسيدن سرباز و شليك تفنگ ده پانزده نفر از اهل كشتى به قتل آمده