تاريخ احمدشاهى ( فارسي ) — الصفحة ٥٠٢
رسيدن خبر محبوسى درويش على خان بيگلربيگى هرات به درگاه آسمان‌جاه شاهنشاه قدسىصفات
رسيدن خبر محبوسى درويش على خان بيگلربيگى هرات به درگاه آسمان‌جاه شاهنشاه قدسىصفات
رسيدن خبر محبوسى درويش على خان بيگلربيگى هرات به درگاه آسمان‌جاه شاهنشاه قدسىصفات
در اين اوقات خجسته [ سمات ] از دار السلطنهء هرات ، عريضهء پادشاه والاجاه تيمور شاه به درگاه سلاطين‌پناه رسيد و از مضمون صداقت‌مشحونش كيفيت فتنه‌انگيزى و فسادانديشى درويش على خان بيگلربيگى هرات و محبوس شدن او در مطمورهء زندان مكافات به وضوح انجاميد . شرح شمه‌اى از اين مقال آن‌كه درويش على خان هزاره قبل از رفتن شاهزادهء تائيدسپاه تيمور شاه در هرات ، شيوهء عنف و مردم‌آزارى و طريقهء ظلم و جفاكارى پيش‌گرفته ، همواره مصدر حركات ناهنجار مىگرديد و به اقتضاى طبع خودپسند ، با هيچ‌يك از سرداران هرات موافقت و سازگارى ننموده ، صاحب كار ديگر غير از خود در ولايت نمىتوانست ديد ؛ چنانچه در آن اوقات خجسته‌ساعات كه مشهد و هرات به تصرف امناى اين دولت جاويد سمات درآمد و دولت‌خواهان اين آستان سپهربنيان را آرزوهاى ديرينه برآمد ، خاقان مؤيد كامكار ، او را بيگلربيگى و انزله خان را در هرات سردار نموده ، خود به دولت و اقبال ، معاودت به مقر حشمت و اجلال فرمودند . درويش على خان كه به بىحسابى و مردم‌آزارى عادت كرده بود و ترك عادت نمىتوانست نمود ،
نيش عقرب نه از ره كين است * مقتضاى طبيعتش اين است
بعد از نهضت موكب جهان‌گشا ، شيوهء جفا - كه پيشه قديمهء او بود - پيش‌گرفته طريقهء رحم و انصاف متروك و رويهء جور و اعتساف را مسلوك داشت و ابواب رحم و مروت بر روى رعاياى بىبضاعت و خار آزار و تلخ‌كامى در پيراهن زندگانى آنها شكسته ، آن ستم‌ديدگان بيچارگان را درم‌خريدگان خود مىپنداشت . انزله خان سردار به معاينهء اين كردار و رفتار ناهنجار ، او را به طريق ترحم و مروت دلالت و از ارتكاب ظلم و ستم سرزنش و ملامت كرده ، هرچند خواست كه به ملايمت و مدارا دست تطاول و جفاى او را از گريبان رعايا و براياى آنجا كوتاه نمايد ، ممكن و ميسر نشد . رفته‌رفته بين الطرفين به ناخوشى انجاميد . درويش على خان به اقتضاى طبع بهانه‌جو ، با دل آزرده و خاطر افسرده از شهر هرات برآمده ، متوجه قلعه‌نو - كه خود بنا نموده بود - گشته ، طريق كفران نعمت و