نظام الحكومة النبوة المسمى التراتيب الادارية ( نظام ادارى مسلمانان در صدر اسلام ) ( فارسي ) — الصفحة ٣٦٢

صحابه يكديگر را به حضور در مجلس علم ترغيب مىنمودند

وَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجاتٍ » « 1 » كه والامقامى شخص ، نخست به ايمان و سپس به علم است .

در الصحيح آمده كه عمر ، ابن عباس را مقدم مىداشت . در آن مورد با او حرف زدند ، همه را فرا خواند و تفسير « إِذا جاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَ الْفَتْحُ » « 2 » را پرسيد ، همه ساكت ماندند و ابن عباس گفت : آن مربوط به فرا رسيدن اجل پيغمبر ( ص ) است كه خداوند او را به آن آگاه كرد . عمر گفت : من هم بيش از آنچه او مىداند نمىدانم !

( 1 )

صحابه در طلب علم يا براى دست يافتن به سند نزديك‌تر سفر مىكردند

صحابه در طلب علم يا براى دست يافتن به سند نزديك‌تر سفر مىكردند

قاضى ابن العربى گويد : موسى ( ع ) نخستين كس از اهل شرايع بود كه در طلب علم به سفر رفت ( كهف ، 63 - 87 ؛ قصص ، 25 - 32 ) . غزالى گويد : كمتر عالمى است كه از زمان صحابه تا زمان ما ، جز با سفر بر علم دست يافته باشد و در قرآن نيز آمده : « فَلَوْ لا نَفَرَ مِنْ كُلِّ فِرْقَةٍ مِنْهُمْ طائِفَةٌ لِيَتَفَقَّهُوا فِي الدِّينِ وَ لِيُنْذِرُوا قَوْمَهُمْ إِذا رَجَعُوا إِلَيْهِمْ » . « 3 » ابن عبد البر از مالك دينار نقل كرده كه خدا به موسى ( ع ) فرمود : پاىافزار از آهن بساز و به دانش‌آموزى بيرون شو تا كفشت فرسوده و عصايت شكسته شود . در صحيح بخارى آمده است : جابر بن عبد اللّه به اندازهء يك ماه راه رفت تا به عبد اللّه بن انيس برسد و يك حديث بشنود . ابن عباس در تفسير « السَّائِح‌ُونَ » « 4 » گويد : منظور طالبان علم است . از ابن مسعود نقل است كه گفت : اگر كسى را از خودم داناتر به قرآن مىيافتم ، به سوى او سفر مىكردم . خطيب بغدادى نام رحّالان ( سفر كنندگان در طلب علم و حديث ) را در جزوه‌اى ذكر كرده است .

( 2 )

صحابه يكديگر را به حضور در مجلس علم ترغيب مىنمودند

صحابه يكديگر را به حضور در مجلس علم ترغيب مىنمودند

سيد سمهودى در جواهر العقدين آورده كه ابو هريره از بازار مدينه مىگذشت ، ايستاد و گفت :

اى اهل بازار ، شما چه عاجزيد ؟ گفتند : چرا ؟ گفت : ميراث پيغمبر ( ص ) را تقسيم مىكنند و شما اينجا هستيد ، چرا نمىرويد سهم خود را بگيريد ؟ گفتند : در كجا ؟ گفت : در مسجد .

پس بازاريان به سوى مسجد شتافتند و ابو هريره همان‌جا ايستاده ، انتظار آنها را مىكشيد .

بازگشتند و گفتند : ديديم كسانى نماز مىخوانند و كسانى قرآن مىخوانند و كسانى در حلال و حرام مذاكره مىكنند . ابو هريره گفت : واى بر شما ، ميراث پيغمبر ( ص ) همين است .

( 1 ) . مجادله ، 11 . ( 2 ) . فتح ، 1 . ( 3 ) . توبه ، 122 . ( 4 ) . توبه ، 112 .