نظام الحكومة النبوة المسمى التراتيب الادارية ( نظام ادارى مسلمانان در صدر اسلام ) ( فارسي )
- المؤلف: عبد الحي الكتاني ( مترجم : عليرضا ذكاوتى قراگزلو )
- الوفاة: 1382
- القسم: مصادر سيرة النبي والأئمة (ع)
- الناشر: سمت - قم
فهرس الكتاب
- [ مقدمه ]
- فهرست مطالب
- بخش اول : در خلافت و وزارت
- بخش دوم : در امور فقهى و اعمال عبادى
- بخش سوم : در آنچه به نوشتن مربوط مىشود
- بخش چهارم : در اعمال حكومتى
- بخش پنجم : عمليات جنگى و فرماندهى و جهاد
- بخش ششم : گردآورى ماليات
- بخش هفتم : خزانه‌دارى و انباردارى
- بخش هشتم : كارگزاران پيغمبر ( ص )
- بخش نهم : پيشه‌ها و صناعات روزگار پيامبر ( ص )
- بخش دهم : در امور متفرقه
- مقدمه ناشران
- التراتيب الادارية ( نظام حكومت نبوى ) و زمينه تاريخى تأليف آن
- 1 . انحلال خلافت عثمانى و بحران در فقه سياسى اسلام
- 2 . على عبد الرزاق و كتاب الاسلام و اصول الحكم
- 3 . زندگىنامه عبد الحى كتّانى
- 4 . عبد الحى كتّانى و لغزش در سياست
- 5 . التراتيب الاداريه
- 6 . ترجمه فارسى التراتيب الادارية
- يادداشت مترجم
- خزاعى كيست ؟
- بخش اول در خلافت و وزارت
- در خلافت
- فرق بين خليفه و ملك و سلطان ، در شرع و عرف
- وزارت و وزير
- رازدار پيغمبر ( ص ) كه بود ؟
- كسى كه اذن دخول مىداد
- بعضى از وافدان اذن دخول نمىيافتند
- دربان
- خادمان پيغمبر ( ص ) از بنده و آزاد
- خادمان پيغمبر از موالى
- موالى آزاد شده پيغمبر ( ص ) در زمان رحلت
- آن كه مواظب خواب و بيدارى و غسل حضرت بود
- چه كسانى درون خانه پيغمبر ( ص ) خدمت مىكردند
- از مردان چه كسى بر در اتاق پيغمبر ( ص ) مىخوابيد
- پيغمبر غلامى يهودى را به خدمت گرفت
- كسانى كه پيغمبر ( ص ) شخصا به خدمت كردن به آنها اقدام فرمود
- خادم بستر و بالين پيغمبر
- كفشدار پيغمبر ( ص )
- كسى كه پيغمبر ( ص ) را مىخنداند
- هم‌بازى شدن پيشوا با خويشان خردسالش
- آموزش تشريفات به هيئتهاى نمايندگى
- بخش دوم در امور فقهى و اعمال عبادى
- متصديان مسائل دينى و رسيدگى به مساجد و حج
- معلمان قرآن
- كسانى كه براى تعليم قرآن اعزام شدند
- از صحابه آن كه وجوه قرائت از وى نقل شده است
- معلمان كتابت
- زنان معلّم
- تعيين خانه براى قاريان كه مبناى تأسيس مدارس است
- فتوادهندگان در زمان پيغمبر ( ص )
- كسانى كه واسطه بين پيغمبر ( ص ) و مردم بودند
- كسانى كه در زمان پيغمبر ( ص ) تعبير خواب مىكردند
- پيشنماز
- پيغمبر ( ص ) چه كسى را به امارت حج گماشت ؟
- ساختن منبر
- خطبهء پيغمبر ( ص ) در حجة الوداع
- على ( ع ) گفتار پيغمبر ( ص ) را تكرار مىكرد
- پيغمبر ( ص ) هنگام خطبه بر چه چيز تكيه مىكرد ؟
- پيغمبر ( ص ) على ( ع ) را فرستاد تا سوره برائت را ابلاغ كند
- پيشنماز ماه رمضان
- مؤذن پيغمبر ( ص )
- در اقتداى ديگر مساجد در وقت نماز به مؤذن مسجد جامع
- بر چه جايى اذان مىگفتند
- جانمازى پيغمبر ( ص )
- حامل عنزهء پيغمبر ( ص )
- كسى كه پيشاپيش پيغمبر ( ص ) عصا را به منزل حمل مىكرد
- چراغدار
- آيا در مدينه زمان پيغمبر از شمع استفاده مىشد ؟
- مجمر
- نظافت مسجد
- سخت‌گيرى براى شركت در نماز جماعت
- متصدّى آب وضو و شستشوى پيغمبر ( ص )
- آيا پيغمبر ( ص ) آب گرم به كار برده يا داخل حمام شده است ؟
- وضو در ظرف بلورين
- وضو در طشت مس
- متولى مسواك حضرت كه بود ؟
- آيا پيغمبر ( ص ) بر كرسى مىنشست ؟
- سقا
- حضرت از مدينه ، آب زمزم مكّه مىطلبيد و به تعجيل در آن تأكيد مىكرد
- تهيهء نبيذ در كوزه‌هاى سبز
- خدمتكار سفره
- ظروف پيغمبر ( ص )
- امير الحاج
- حجابت و سدانت كعبه
- پيغمبر ( ص ) خود شتر حج را قربانى كرد
- بخش سوم در آنچه به نوشتن مربوط مىشود
- كاتبان وحى
- كاتبان پيغمبر ( ص ) به طور مطلق
- جانشين هر كدام از كاتبان پيغمبر ( ص )
- كاتب سرّ پيغمبر ( ص )
- در رسائل و اقطاع
- نامه‌هاى پيغمبر ( ص ) را بر پوست مىنوشتند ، اندازهء نامه‌ها
- در صلح‌نامه‌ها
- نظر اجمالى در كاتبان پيغمبر ( ص )
- آموزش حضرت در نحوه خط نوشتن كاتبان
- مستحب بودن پاشيدن خاك بر روى نوشته ( تتريب الكتابة )
- اصطلاحات نامه‌هاى پيغمبر ( ص )
- كيفيت خطاب فرمانروايان عصر به آن حضرت
- التزام حضرت به كلمهء « اما بعد » در نامه‌ها و خطبه‌ها
- احتياط پيغمبر ( ص ) در مكاتبات
- اصيل‌ترين نامهء پيغمبر ( ص ) كه موجود است
- آخرين نامه پيغمبر ( ص ) كه تاريخ عينا براى ما حفظ كرده است
- غير مسلمانان نامه پيغمبر ( ص ) را نگهدارى كردند
- مفصل‌ترين و جامع‌ترين سند باقى مانده از پيغمبر ( ص )
- دستور العملهاى ديگر از پيغمبر ( ص )
- آيا پيغمبر ( ص ) به دست خود چيزى نوشته است يا نه ؟
- خاتم پيغمبر ( ص ) از چه جنسى بود و چه نقشى داشت ؟
- متولى خاتم پيغمبر ( ص ) چه كسى بود ؟
- وقتى خاتم حاضر نبود ، پيغمبر ( ص ) چه مىكرد ؟
- مسائل مربوط به خاتم پيغمبر ( ص )
- قرار دادن تاريخ
- صفت سفيران پيغمبر ( ص )
- فرستادگان پيغمبر ( ص ) از خوش‌قيافه‌ترين مردم بودند
- سفارش پيغمبر به سفيران و اميران
- پيك در زمان خلفاى نخستين
- فرستادگان پيغمبر ( ص ) براى دعوت به اسلام
- فرستادگان پيغمبر ( ص ) براى صلح و امان
- پيغمبر ( ص ) نماينده فرستاد تا از سوى حضرت ازدواج كند
- هديه دادن پيغمبر ( ص )
- جايزه دادن پيغمبر ( ص ) به فرستادهء ديگران
- فرستادگان پيغمبر ( ص ) كه تهديد به جنگ كردند
- مترجم پيغمبر ( ص )
- شاعران پيغمبر ( ص )
- پيغمبر ( ص ) چند بار خواست شعر شاعرى غير مسلمان را برايش بخوانند
- پيغمبر ( ص ) تغزل را استماع فرمود
- شاعران صحابى از زن و مرد كه پيغمبر ( ص ) را مرثيه گفتند
- بيشترين تعداد اسيران را به واسطه چند بيت شعر آزاد فرمود
- خطيب پيغمبر ( ص ) چه كسى بود ؟
- آيا پيغمبر ( ص ) و صحابه به غير از عربى خطبه خواندند ؟
- در نام‌نويسى سپاه پيغمبر ( ص )
- بيعت ، معاقده و معاهده
- ثبت عطايا در زمان پيغمبر ( ص )
- چرا عمر ديوان را تأسيس كرد
- تسامح مسلمانان در نوشتن ديوانها به غير عربى
- در چه سنى جايز است نام كسى وارد ديوان شود ؟
- پيغمبر ( ص ) همه‌ساله از پسران انصار سان مىديد
- پيغمبر ( ص ) كسى را كه اجازه پدر و مادر نداشت ، رد مىكرد
- سايه‌بان پيغمبر ( ص ) براى نظارهء لشكر
- پيش چشم دشمن سان مىداد تا دشمن قدرت اسلام را ببيند
- عريفان يا سردسته‌هاى لشكريان
- نقيب
- محاسب
- اوصيا و وصيت
- بخش چهارم در اعمال حكومتى
- در ذكر كسانى كه پيغمبر ( ص ) بر نواحى ، اميرشان كرد
- در صفت بريد كه نزد پيغمبر ( ص ) مىفرستادند
- شرط خوش‌رويى و خوشنامى در عامل
- چگونگى عهد پيغمبر ( ص ) با اميرانش
- درباره قاضى و قضاوت
- رويدادهايى كه پيغمبر ( ص ) دربارهء آنها حكم داد
- عناوين ابوابى كه پيغمبر ( ص ) در آن حكم و فتوا داده است
- قاضيان منصوب از سوى پيغمبر ( ص )
- آيا سن زياد براى قاضى لازم است ؟
- آيا قاضى و والى مستمرى دارند ؟
- نظر در مظالم ( دادرسى )
- قاضى براى داورى در كجا مىنشست ؟
- گواهى و نوشتن قرارداد
- گواهى كودكان
- نمونهء قرارداد آزادسازى پيغمبر ( ص ) براى برده‌اش ابو رافع
- كاتبان قراردادها در زمان پيغمبر ( ص )
- چه كسى در زمان پيغمبر ( ص ) ميراثها را تقسيم مىكرد
- وكيل در غير امور مالى ، و كسانى كه پيغمبر ( ص ) وكيل كرد
- كارشناس ساختمان در زمان پيغمبر ( ص )
- پيغمبر ( ص ) و مسلمانان صدر اول از مهندسى ساختمان و راه‌سازى اطلاع داشتند
- قسمت غنايم
- حسبه و محتسب
- منادى در زمان پيغمبر ( ص )
- عسس و شب‌گرد در مدينه
- زندان مردان
- زندان زنان
- آيا زندانيان جيره داشتند ؟
- زدن براى تأديب
- تبعيد براى تأديب
- تحريم معاشرت براى تأديب
- رفتار پيغمبر ( ص ) با كسى كه سزاوار ترشرويى بود
- آيا پيغمبر ( ص ) به دست خود كسى را كشت ؟
- آيا پيغمبر ( ص ) خانهء كسى را آتش زد يا ويران كرد ؟
- رفتار پيغمبر ( ص ) با كسانى كه سزاوار كور كردن يا دست و پا بريدن بوده‌اند
- مأمور نگهدارى اسيران
- چه كسانى حدّ جارى مىكردند ؟
- بخش پنجم عمليات جنگى و فرماندهى و جهاد
- غزوات پيغمبر ( ص )
- سريه‌هايى كه پيغمبر ( ص ) فرستاد
- پيغمبر ( ص ) چه كسانى را در مدينه جانشين خود مىنمود ؟
- پيغمبر ( ص ) چه كسى را به سرپرستى خانواده مىگماشت و به سفر مىرفت ؟
- پيغمبر چه كسى را به راهدارى و حفاظت عقبه مىگماشت ؟
- چه كسى قبايل را به جنگ فرا مىخواند ؟
- صاحب لواى پيغمبر ( ص )
- اولين رايتى كه در اسلام بستند
- نقش هلال بر رايت
- رنگ رايات پيغمبر ( ص )
- رنگ رايت انصار
- آيا پيشوا براى كودك عمامه مىبندد ؟
- تقسيم لشكر به پنج قسمت و جاى رئيس لشكر
- پيشوا در مقابله با دشمن ، كسى را جانشين خود در قلب سپاه مىسازد
- شعار رزمندگان و علامتى كه با آن يكديگر را مىشناختند
- كسى كه صفهاى لشكر را منظم مىكرد
- تهيهء اسب براى لشكريان
- اسبهاى پيغمبر ( ص )
- چه كسى اسب پيغمبر ( ص ) را زين مىكرد ؟
- پيغمبر ( ص ) و مسابقهء اسب
- شتربان پيغمبر ( ص )
- استربان پيغمبر ( ص )
- آن كه مركب پيغمبر ( ص ) را مىكشيد
- آن كه مركب پيغمبر ( ص ) را مىراند
- شتربان پيغمبر ( ص )
- در خيبر چه كسى مركوب پيغمبر را نگه داشت ؟
- چه كسى ركاب پيغمبر ( ص ) را در شترسوارى نگه مىداشت
- چه كسى دهانهء شتر پيغمبر ( ص ) را مىگرفت ؟
- آن كه براى شتر آواز مىخواند
- اسلحهء پيغمبر ( ص )
- حامل حربهء پيغمبر ( ص ) چه كسى بود ؟
- شمشيردار پيغمبر ( ص )
- چه كسى گردن مىزد ؟
- صيقل‌گر شمشير حضرت كه بود ؟
- راهنماى پيغمبر ( ص ) در هجرت چه كسى بود ؟
- ايجاد بنا در بيابان به نشانه رسيدن پيشوا به آن نقطه
- آن كه پيغمبر ( ص ) پاى بر سر او گذاشت
- سايه‌بان پيغمبر ( ص )
- متصدى بار و بنه پيغمبر ( ص )
- خيمه پيغمبر ( ص )
- پيشوا در ميان مردم مىرود و او را در ميان مىگيرند
- امين حرم پيغمبر ( ص )
- نگهبان پيغمبر ( ص )
- پيشوا براى جهاد مىرود و بر دار الحكومه محافظ مىگمارد
- نگهبانان لشكر پيغمبر ( ص )
- روز فتح مكه پيشاپيش پيغمبر شعر مىخواندند
- طلايهء لشكر و تجسس
- پيشوا در شهر خود جاسوس تعيين مىكند
- شكاف انداختن در صف دشمنان
- به كار گرفتن كشتى و قايق در زمان پيغمبر ( ص )
- منجنيق و دبّابه
- بريدن و آتش زدن درختان دشمن
- در حفر خندق
- متصدى نگهدارى غنايم
- مژده‌رسانى فتح
- مهمانى دادن در بازگشت از سفر
- شعار در بازگشت از سفر
- پيغمبر ( ص ) در ورود به هر آبادى چه مىگفت ؟
- كافران جزيرة العرب با پيغمبر ( ص ) چه رفتارى كردند ؟
- پيغمبر ( ص ) با كافران چه رفتارى كرد ؟
- بخش ششم گردآورى ماليات
- جزيه‌گيرنده
- صدقه يا عشريه ؟
- متولى خراج زمين
- عامل زكات
- كاتب صدقات در زمان پيغمبر كه بود ؟
- قيمت‌گذار محصول خرما
- موقوفات
- مستوفى ( تحويل‌گيرنده اموال از عامل براى پيشوا )
- پيغمبر ( ص ) شخصا از شترهاى صدقات به همسرانش داد
- تحويلدار ، فطريه‌ها و غنيمتها
- تحويلدار خمس
- بخش هفتم خزانه‌دارى و انباردارى
- اوزان مستعمل در زمان پيغمبر ( ص )
- درهم
- پيمانه‌هاى زمان پيغمبر ( ص )
- استفاده از شتر و گوسفند
- داغ‌گذارى بر چهارپايان
- فرق ، چراگاه و بازار
- بخش هشتم كارگزاران پيغمبر ( ص )
- وكيل پيغمبر ( ص ) در امور مالى
- آمدن هيئتهاى نمايندگى قبايل
- تعيين منزل براى هيئتهاى نمايندگى عرب
- ناظر امر وفود در زمان پيغمبر ( ص )
- جايزهء پيغمبر ( ص ) براى واردان
- كاروانسراهاى بين راه
- درمان بيماران و پرستارى آسيب ديدگان
- طبيب در زمان پيغمبر ( ص )
- داغ كردن
- مردى كه نام خدا را بر زبان مىآورد و بر زخمها مىدميد
- كسى كه طب بلد نيست ، جايز نيست طبابت كند
- قرنطينه
- حكيم عرب ، لقب كه بود ؟
- منجّم
- قيافه‌شناسان و رديابان
- اماكن مخصوص نيازمندان
- بخش نهم پيشه‌ها و صناعات روزگار پيامبر ( ص )
- در اينكه مسلمانان نخستين ، به خريدوفروش مشغول نمىشدند ، مگر احكامش را بدانند
- عمر و ترك تجارت از سوى صحابه
- در اينكه صحابه ترجيح مىدادند سحرگاهان براى تجارت بيرون آيند
- صحابه‌اى كه در روزگار پيغمبر ( ص ) و بعد از آن تجارت پيشه بودند
- در نامگذارى خريدوفروش به تجارت
- بزّازان در زمان رسول الله ( ص )
- عطرفروش
- وزّان و صرّاف
- تجارت عنبر و زيبق
- كندن معدن طلا
- نيزه‌فروش
- فروشندگان مواد خوراكى
- فروشندگان كم سن و سال
- فروش شكر
- فروش گياهان دارويى
- زن عطرفروش
- كشتكارى و درختكارى
- پوست دوزى
- فروش ميوه
- فاصله‌هايى كه محصولات كشاورزى حمل مىشد
- دباغى و پوست طائفى
- هيزم‌كشى
- دلال و سمسار
- نساج
- خياط
- نجّار
- گهوارهء اطفال
- سازندهء قدح چوبى
- زرگر
- نقاش و طلاساز
- آسباد
- صورتگر
- استفاده از پيه براى روشنايى و عايق‌سازى كشتىها و چيزهاى ديگر
- فروش شير
- آهنگر
- ساختمان در زمان پيغمبر ( ص )
- تعيين پيشوا محلّ مسجد و قبله را
- مسجد مدينه
- اتاقهاى پيغمبر ( ص )
- جايگاه نشستن پيغمبر ( ص )
- بنّا
- حقوق همسايه و رعايت بهداشت
- پيغمبر ( ص ) مسجد ضرار را ويران كرد
- هر كس هر كارى را نيكو مىتواند انجام دهد ، بايد آن كار به او واگذار شود
- صبّاغ
- جلّاب ( دلال سيّار )
- صحابيانى كه در درياى شام تجارت مىكردند
- دباغ
- زنبيل‌باف
- شناگر
- آب فروش
- انواع شكار و شكار با سگ تازى و باز
- صيد با تير
- شكار با تير بىپر
- صيد با آلات
- صيادى از دريا
- پيغمبر ( ص ) شخصا صيد نكرد و صيدى نخريد
- بدويان از تحفه‌هاى سرزمين خود براى پيغمبر ( ص ) هديه مىآوردند
- كارگران در بستانها
- كسانى از صحابه كه زمين را به مزارعه دادند
- استخراج آبهاى زيرزمينى
- سقّا و حمّال
- حجّام و دلّاك
- گوشت‌فروش و سلّاخ و قصّاب
- حرفه‌هاى پست در نظر پيغمبر ( ص )
- طبّاخ
- ساختن و پختن خزيره
- كبابى
- نانوا
- آيا گرده‌هاى نان پيغمبر ( ص ) كوچك بوده است
- مشّاطه
- دوبه‌هم‌زنى ميان زنان
- زنان وساطت‌كننده در امر ازدواج
- زنان پرستار در ميدان جنگ
- زنان تجارت پيشه
- قابله
- ختنهء زنان
- شير دهندهء اطفال
- نمايندهء زنان در محضر پيغمبر ( ص )
- دوك
- كشتى
- پايكوبى بعضى صحابه در حضور پيغمبر ( ص )
- نگه داشتن پرندگان براى بازى بچه‌ها
- نگهدارى حيوانات وحشى در منزل
- نثار كردن شكر و بادام بر سر عروس و تاراج آن
- بازى و سرگرمىهاى مجاز
- در بيان اينكه وليمه عروسى چند بار است ؟
- آرد سبوس گرفته و روغن و عسل از شام آوردند ، پيغمبر ( ص ) تناول فرمود
- پيغمبر ( ص ) پنير رومى ميل كرد و آن را با كارد بريد
- تعيين محل بازار توسط پيغمبر ( ص )
- بازارگاه‌هاى جاهليت كه در اسلام نيز مورد استفاده قرار گرفت
- شمشيرساز و تيرتراش
- گوركن
- يك نفر را براى شركت در عزادارى دينى نماينده مىنمودند
- تابوت سر پوشيده براى انتقال جنازهء زن
- زن سالخورده‌اى را ملازم قبر مىكردند
- شركت پيروان مذاهب و اديان در تشييع جنازه يكديگر
- بخش دهم در امور متفرقه
- در بيان وضعيت علمى زمان پيغمبر ( ص )
- سنت ، زادهء قرآن است و معناى حديث صحيح در قرآن يافت مىشود
- مقدار احاديث پيغمبر ( ص )
- آيا از متأخران ، كسى همهء سنت را جمع كرده است ؟
- صحابه چگونه علم فرا مىگرفتند و در مسجد پيغمبر ( ص ) حلقه حلقه مىنشستند
- پيغمبر ( ص ) بر حلقهء علم و حلقهء ذكر گذشت و نزد اهل علم نشست
- بعد از نماز پيغمبر ( ص ) چه كسى به جاى حضرت وعظ مىكرد و فقه مىگفت ؟
- صحابه درس قرآن مىخواندند و پيغمبر ( ص ) تفسير مىفرمود
- صحابه به حفظ و مذاكره آن مقدار از علم كه بدانان رسيده بود مىپرداختند
- امر بر توجه به سند در نقل سنت
- در اينكه پيغمبر ( ص ) نقل اسرائيليات و عجايب امتهاى پيشين را تجويز فرمود
- پيغمبر مردم را به فضائل هر يك از صحابه ارشاد مىكرد كه از او بياموزند
- اطلاق « علامه » بر نسب‌شناس و راويهء شعر در زمان پيغمبر ( ص )
- در امتحان كردن پيغمبر ( ص ) از هوش و دانش اصحاب
- پيغمبر ( ص ) روزهاى معيّنى را به اهل علم اختصاص مىداد
- صحابه علم را به تدريج مىآموختند
- علاقه شديد اصحاب به آموختن در بزرگ‌سالى
- هم كاسب علم مىآموخت ، و هم علم‌آموز كسب مىكرد
- صحابه ، زنان و كنيزان خود را تعليم مىدادند ، و پيغمبر ( ص ) روزهاى خاصى را به زنان اختصاص داده بود
- در حسن توجه صحابه به حفظ و ضبط هر چه از پيغمبر ( ص ) مىشنيدند
- صحابه هرگاه چيزى را مىشنيدند كه نمىفهميدند ، باز مىپرسيدند تا بفهمند
- مراعات پيغمبر ( ص ) كه آنچه منتهيان را به كار آيد ، به مبتديان تعليم ندهد