نظام الحكومة النبوة المسمى التراتيب الادارية ( نظام ادارى مسلمانان در صدر اسلام ) ( فارسي ) — الصفحة ٣٣٧
[ صحابه و آموزش حديث ]
( 1 )
در اينكه على ( ع ) نخستين بار صنايع بديعى را به كار برد
در اينكه على ( ع ) نخستين بار صنايع بديعى را به كار برد
نخستين بار در نقل كلامى از على ( ع ) صنعت بديعى تصحيف به كار رفت ؛ چنان كه از او نقل شده كه فرمود : « خراب اهل البصرة بالريح » ، و پس از دو قرن معلوم شد « الزنج » مراد بوده است . نيز آورده‌اند : اول كسى كه علوم غريبه و نيز تعبير خواب و تقسيم ارث را استنباط كرد ، على ( ع ) بود . نيز گفته‌اند : على ( ع ) در جفر و جامعه و اسرار ، حروف كونيه را كه يك هزار و هفتصد مفتاح راز است ، تصنيف كرد . صاحب الكنز الباهر گفته : از صحابه آنكه مربّع صد در صد را وضع نمود ، على ( ع ) است . « 1 »
( 2 )
در اينكه صحابه در علم كلام سخن گفته‌اند
در اينكه صحابه در علم كلام سخن گفته‌اند
شيخ الامير در حواشى الجوهرة ابو على اليوسى آورده كه مشهور است واضع علم كلام ابو الحسن اشعرى بوده ، اما چنين نيست ؛ زيرا اول كسى كه در اين باب سخن گفت ، عمر بن خطاب و انس بن مالك است و نخستين كسى كه رساله كلامى نوشت ، مالك [ بن انس ] است [ كه ردّ قدريه نوشته ] پيش از آنكه اشعرى متولد شده باشد . در فتاوى علمىاش آمده است :
« علم كلام ، علمى است قرآنى ؛ زيرا ذكر عقايد و نبوّات و سمعيّات در كلام اللّه گسترده است » . سيوطى از ابو الوليد الباجى نقل مىكند كه ابن عمر با منكران قدر ، و ابن عباس با خوارج مناظره كرد .
( 3 )
[ صحابه و آموزش حديث ]
[ صحابه و آموزش حديث ]
صحابه ، املاى حديث مىكردند براى كسى كه بخواهد كتابت كند . وقتى پيغمبر ( ص ) نماز صبح را مىخواند ، صحابه يك يك روى به حضرت مىنهادند ، يكى قرآن و ديگرى تعبير خواب مىپرسيد . روايات در اين باب ، بعضى تضعيف و بعضى توثيق شده است . در طبقات ابن سعد « 2 » آمده است كه پيغمبر ( ص ) هنگام ظهر اذن نمىداد و اين سنت است . پس وقتى حضرت نماز ظهر را در مسجد مىخواند و داخل منزل مىشد ، انس [ خادم پيغمبر ( ص ) ] براى ديدار بعد از ظهر اذن دخول مىداد .
هنگامى كه پيغمبر ( ص ) از ميان اصحاب براى كارى برمىخاست و مىرفت ، ايشان به
( 1 ) . بيشتر اين گونه مطالب و نوشته‌ها ، مربوط به قرون بعدى است و انتسابش به على بن ابى طالب ( ع ) ساختگى است ، م . ( 2 ) . ابن سعد ، الطبقات الكبرى ، ج 3 ، ص 33 .