المعيار و الموازنة ( فارسي ) — الصفحة ٨٢
تقسيم مخالفان على عليه السلام به سه گروه زيان كار نابوده شده
مجيد و شريعت و سنت متمسك مىشوند . دنيا براى ايشان زندان شده است و سرانجام زندانى آسايش و رهايى از آن است . آنگاه از دنيا با حالى پسنديده كه مورد رشك ديگران‌اند ، بيرون مىروند . چه اشتياقى براى توصيف آنان و چه شوقى براى ديدارشان و چه آرزويى است كه كاش همراه و در زمرهء ايشان توان بود . در پيشگاه خداوند نيرومند چيزى از آنان گرامىتر نيست .
( 1 ) اينكه به دنبالهء سخنان كميل بر مىگرديم كه مىگفته است : به خدا سوگند كه امير المؤمنين سرخيل دارندگان همهء اين صفات پسنديده بود . به همين سبب هر سختى در راه خدا براى او نرم و آسان مىنمود ، و هنگام هر وحشت و تنهايى با اعتمادى كه به پروردگار داشت با آن انس مىگرفت و خداوند با پاس همين حال ، حجت و برهان خود را به وسيلهء او نگهدارى فرمود و او آنها را در دلهاى پيروان و دوستان خود كاشت ، و به منت خداى كه بر او نهاده بود روح يقين را در جان خود مىداشت .
( 2 )
تقسيم مخالفان على عليه السلام به سه گروه زيان كار نابوده شده
تقسيم مخالفان على عليه السلام به سه گروه زيان كار نابوده شده
كسانى كه با على عليه السلام مخالفت ورزيده‌اند سه گروه هستند كه صفات ايشان بدين گونه است : ( 3 ) گروهى فرمانبردار شهوت و خواستهء دل خويش بودند . اينان كسانى هستند كه با او بيعت كردند و چون آرزومند رسيدن به هدفهاى اين جهانى بودند و على چنان نفرمود ، پيمان بيعت او را شكستند و به جستجوى دنيا و بر هم زدن وحدت كلمه بر آمدند .
( 4 ) گروهى ديگر فرمانبردار اهل حق بودند ولى هيچ گونه بينشى نداشتند . اينان كسانى هستند كه با نخستين شك و شبهه كه بر دل و انديشه‌شان خطور كرد از بيعت با على ( ع ) خوددارى كردند ، با آنكه به ظاهر با اهل حق بودند ولى حق را يارى ندادند و البته مرتكب خطا و ستيز هم نشدند و به اصطلاح متوقف بودند و با نخستين شبهه نادرست خود را كنار كشيده بودند . « 1 »
( 5 ) گروهى ديگر آزمندان شيفته به گردآورى و اندوختن اموال بودند و پيروان ايشان كه چون چهارپايان چرنده از هر بانگى پيروى مىكردند ، هرگز از نور دانش پرتو نگرفته‌اند و به هيچ ركن استوارى پناه نبرده‌اند .
( 1 ) اين تعليل در مورد تخلف از بيعت درست نيست . مگر آنان نشنيده بودند كه پيامبر فرموده است حق با على و على همواره همراه با حق است ؟ به پاورقى مصحح محترم ، ص 87 متن مراجعه فرماييد .