المعيار و الموازنة ( فارسي ) — الصفحة ١١١
نامهء امير المؤمنين على عليه السلام به كارگزاران خراج
( 1 )
نامهء امير المؤمنين على عليه السلام به كارگزاران خراج
نامهء امير المؤمنين على عليه السلام به كارگزاران خراج
نوشته‌اند كه امير المؤمنين على بن ابى طالب كه خدايش از او خشنود باد به كارگزاران خراج چنين نوشت :
از بندهء خدا ، على امير مؤمنان به خراج ستانان . سلام بر شما .
اما بعد ، آن كس كه از آنچه به سوى آن بازخواهدگشت - رستخيز - بيم نداشته باشد براى خود چيزى پيشاپيش نخواهد فرستاد كه او را آزاد سازد ، و آن كس كه از خواستهء دل خود پيروى كند و فرمانبردارش گردد و آن را بر آنچه كه مىشناسد ترجيح دهد ، خويشتن را به نابودى افكنده و به زودى پس از اندك روزگارى پشيمان خواهد شد .
( 2 ) هان ! كه كامياب‌ترين مردم در اين جهان كسى است كه از آنچه زيانش را مىشناسد بازايستد و برگردد و بدبخت‌ترين آنان كسى است كه از هواى دل خويش پيروى كند . عبرت گيريد و بدانيد كه براى شما فقط همان كارهاى خيرى كه پيشاپيش فرستاده باشيد باقى خواهد ماند ، و آنچه خير نباشد به رستخيز چنان خواهد بود كه دوست خواهيد داشت ميان شما و آن جدايى و دورى افتد ، و خداوند شما را از خود برحذر مىدارد و خداوند نسبت به بندگان سخت مهربان است ، و بدانيد گرفتارى هر چيز كه در آن كوتاهى كنيد بر عهدهء شماست و آنچه به انجامش مأمور شده‌ايد اندك و آسان است و پاداش آن بزرگ است . و بر فرض كه در آنچه خداوند از ستم و زياده روى نهى فرموده است كيفرى كه از آن بايد ترسيد نمىبود ، در ترك آن چنان پاداشى است كه جاى عذرى براى نخواستن آن باقى نمىماند . بنابراين رحم كنيد تا بر شما رحم شود . خلق خدا را ميازاريد و بيش از توان ايشان بر آنان تكليف مكنيد . داد مردم را از خويشتن بدهيد و در قبال نيازهاى ايشان و برآوردن آنها شكيبا باشيد ، كه شما گنجوران رعيت هستيد . براى خود پرده‌دار مگيريد و هيچ كس را از نيازش بازمداريد ، و هيچ كس را در برابر گناه ديگرى مگيريد ، مگر كسى را كه كفالت و ضمانت او را بر عهده گرفته است ، و در كارى كه مايه رشك بردن بر شماست خويشتن‌دار و شكيبا باشيد . هان ! بپرهيزيد از اينكه با تنبلى و بهانه‌تراشى كار را به تأخير اندازيد و با كسالت كار خير را از خود برانيد ، كه در اين كار نوميدى جاودانه خواهد بود .
( 3 ) دست فرودستان خود را بگيريد ، و بر حذر باشيد كه كارهايى انجام ندهيد كه خداوند