كشف اليقين ( فارسي ) — الصفحة ٢٢٩

مبحث ششم : در وجوب محبّت و مودّت به على ( ع ) :

( 1 ) احمد در مسند « 1 » - خود روايت مىكند كه پيامبر ، دست حسن و حسين را گرفت و فرمود : هر كه من و اين دو پدر و مادر اين دو را دوست دارد به روز رستاخيز در منزلگاه من خواهد بود .

( 2 ) از مسند « 2 » - به نقل از زيد بن حبيش آمده است كه گفته : على ( ع ) فرمود : به خدا سوگند [ از آن چه پيامبر ( ص ) به من قول داده است ] به من بغض نمىورزد مگر شخص منافق و مرا دوست نمىدارد مگر شخص مؤمن .

( 3 ) در همان جا « 3 » - به نقل از عبد الرحمن بن ابى ليلى آمده كه گفته است : پيامبر ( ص ) فرمود :

فردا درفش را به دست مردى خواهم سپرد كه خدا و پيامبرش را دوست دارد و خدا و پيامبر هم او را دوست دارند . يورش آورنده است و گريزنده نيست و اصحاب پيامبر ( ص ) با آن سرفراز مىشوند . پس آن را به على ( ع ) سپرد . « 4 »

( 1 ) مسند احمد بن حنبل 1 / 77 . ( 2 ) همان 1 / 84 . ( 3 ) همان 1 / 99 و نظير آن در 1 / 133 با افزايشى در آغاز سخن . ( 4 ) شيخ طوسى در تلخيص الشافى 3 / 15 - 14 پس از آوردن اخبار مربوط به اين مبحث مىگويد : « اين اخبار و هر آن چه در اين داستان و چگونگى ماجراى آن روايت شده است دليل است بر نهايت برترى و پيشروى ، زيرا اگر اين سخن مفيد نكته‌اى نباشد جز محبّتى كه براى اين گروه حاصل شده و در ميان آن‌ها موجود است ديگر آن‌ها خواهان به دوش كشيدن پرچم نمىبودند و از خود گرايش نشان نمىدادند تا براى حمل پرچم فرا خوانده شوند و امير المؤمنين مورد حسرت قرار نمىگرفت و سخن‌سرايان او را نمىستودند و خود او به اين جايگاه نمىباليد ، و در مجموع داستان و تفصيل آن - اگر در آن درنگ شود - تقريبا چاره‌اى جز برترى و نهايت پيشروى در ميان نخواهد بود » . علّامهء مجلسى در بحار الانوار 39 / 18 مىگويد : « همانا خداوند دوست نداشتن على را به ناكامان و ستمكاران و كافران و سرمستان و گردنكشان و اسرافكاران و متجاوزان و تبهكاران و هر كافر گنه‌پيشه و هر خودبين فخرورزنده و امثال آن‌ها نسبت داده است و اين بر كسى كه در آيات كريمه ژرف‌انديشى كند پنهان نمىماند و كسى كه چنين باشد چگونه مىتواند سزامند خلافت و امامت و جلودارى همهء امّت به ويژه بهترين و برترين آن‌ها على بن ابى طالب ( ع ) باشد ؟ و نيز گواه اين است كه در اين آيهء مباركهء قرآنى يُحِبُّهُمْ وَ يُحِبُّونَهُ ، درودها بر على نازل شده است نه بر ابو بكر چنان كه امام آن‌ها رازى در تفسيرش گمان برده است ، چه ، جايز نيست پيامبر اكرم ( ص ) آن را از حضرت ( ع ) نفى كند كه خداوند براى او اثبات كرده است » . شيخ مظفّر در دلائل الصّدق 2 / 395 - 394 مىگويد : « اگر به درستى اين حديث حكم شود لازم خواهد آمد به كاستن شيخين نيز حكم شود ، همان گونه كه اين حديث ، كمال و فضيلت امير المؤمنين ( ع ) را در بر دارد ، چرا كه ستايش اين گونهء حضرت ( ع ) پس از آن كه اين دو پرچم را باز گرداندند صراحتا فروگذارى آن دو را در بر دارد و اين كه آن دو نفر فاقد چنين ويژگى هستند ، چه ، آن دو خدا و رسولش را دوست نمىداشتند و خدا و رسولش هم آن دو را دوست نمىداشتند و اين كه آن دو گريزندگانى بودند بىآنكه يورش آوردند و اين بر كسى كه همانندها را از نظر بگذراند پوشيده نيست . اگر كسى پيكى را براى اداى وظيفه‌اى گسيل دارد و او نتواند وظيفه را به انجام رساند و او به پيك بگويد : اينك پيك استوارى را گسيل خواهم داشت كه هم او مرا دوست دارد و هم من او را ، اين سخن خود گواه آن خواهد بود كه پيك نخست اين ويژگى را نداشته است . اگر چه اين توصيف پيامبر در حق حامل پرچم كه او خدا و رسولش را دوست دارد و خدا و رسول هم او را دوست دارند ارتباطى به مقام ايشان ( ع ) ندارد مگر از نظر بيان اين نكته كه هر كس خدا و رسول او را دوست داشته باشد بايد جان خويش را در راه آن دو ايثار كند و هنگام جهاد نهراسد و كسى را كه خدا و رسول دوستش دارند با فرار از سپاه كه از بزرگ‌ترين گناهان و بدترين لغزش‌هاست از فرمان آن دو سر بر نمىتابد ، پس شايسته است آن دو مرد نيز از اين ويژگى پسنديده برخوردار باشند ، و در اين هنگام هر گاه على ( ع ) در برابر آن دو به دوستى نسبت به خدا و پيامبر و دوستى خدا و پيامبرش نسبت به او اختصاص يابد ديگر براى امامت متعيّن خواهد شد ، زيرا چگونه ممكن است امام امّت و جلودار دين كسى باشد كه خدا و رسول را دوست نداشته باشد و خدا و رسول هم او را دوست نداشته باشند و انسانى باشد هراسان و گريزان . بنگريد به : عمده / 160 - 158 .