تاريخ الغيبة الكبرى ( تاريخ غيبت كبرى ) ( فارسي ) — الصفحة ٤١٤
قسم اوّل : فتنه‌اى كه در آن نشسته بهتر از ايستاده است
هم قدرى سختگيرى كنيم ، بسيارى از آنها را قبول نخواهيم كرد .
اين اخبار ، دارى مضامين و مفاهيم گوناگونى هستند ، كه از اين نظر به چندين قسم تقسيم مىشوند :
( 1 )
قسم اوّل : فتنه‌اى كه در آن نشسته بهتر از ايستاده است
قسم اوّل : فتنه‌اى كه در آن نشسته بهتر از ايستاده است
1 ) مسلم و بخارى « 17 » در كتاب صحيح خود اين روايت را از رسول خدا - صلّى اللّه عليه و آله - نقل كرده‌اند كه آن حضرت فرموده است :
« به زودى فتنه‌هائى خواهد بود . آن كس از شما كه در آن فتنه‌ها نشسته باشد بهتر است از آن كس كه به پا خيزد ؛ و ايستاده ، بهتر از كسى است كه راه رود ؛ و راه رونده بهتر است از كسى كه تلاش كند و بدود .
آن كس كه خود را با آن فتنه درآويزد ، آن هم او را دربرگيرد ، و اگر كسى پناهگاهى جست به آن پناهگاه برود . »
هم مسلم ، و هم بخارى ، براى اين روايت اسناد زيادى را نقل كرده‌اند .
( 2 ) 2 ) مسلم از آن حضرت روايت كرده است كه :
« به زودى فتنه‌هائى خواهد بود ، و سپس فتنه‌اى ديگر . در آن فتنه‌ها نشسته بهتر از رونده ، و رونده بهتر از دونده به سوى آن است . آگاه باشيد هرگاه آن فتنه فرود آمد و واقع شد ، هر كس شترى دارد به شتر خود بپيوندد ، و آن كس كه گوسفندى دارد به گوسفند خود ، و آن كس كه زمينى دارد به زمين خود مشغول شود . . . » « 18 »
وى براى اين حديث دو سند ذكر كرده است .
ديگر صاحبان كتب صحاح نيز اين مضمون را روايت كرده‌اند ، لكن ما چنان كه يادآور شديم ، در مواردى كه روايتى در اين دو صحيح باشد ، به نقل آن از همين دو بسنده مىنمائيم . و البتّه اين مضمون فقط در كتب اهل سنّت وارد شده است ، و در كتب و مصادر شيعهء اماميّه بدين مضمون روايتى را نيافتيم .
( 3 ) دو نظريّه براى فهم و برداشت از اين اخبار وجود دارد ؛ بعد از اينكه مىدانيم گاهى مقصود از فتنه‌ها ، آزمايشات و امتحانات است ، و گاهى نتيجه ناروائى
( 17 ) صحيح بخارى 9 / 64 ؛ صحيح مسلم 8 / 167 . ( 18 ) صحيح مسلم 8 / 169 .