تاريخ الغيبة الكبرى ( تاريخ غيبت كبرى ) ( فارسي ) — الصفحة ١٧

- 2 - [ تفسير دو غيبت ]

روايت را نقل كرده است كه حضرت به او فرمود :

« اى حازم براى صاحب اين امر دو غيبت است ، در دومى آشكار مىشود ، اگر كسى نزد تو آمد و گفت كه دستش را از روى خاك قبر او تكانيده باور مكن و از او مپذير . »

اين بود نمونه‌اى از روايات و اخبار بسيارى كه در اين زمينه رسيده است و براى اثبات تاريخى اين مسأله كافى است .

- 2 - [ تفسير دو غيبت ]

- 2 - [ تفسير دو غيبت ]

( 1 ) از اين روايات دو برداشت شده است :

برداشت نخست :

اين برداشت موافق عقيدهء غير اماميّه است كه گويند : مهدى كسى است كه در زمان خود تولّد يافته و زمين را از عدل پر مىكند ، همان‌طور كه از جور و ستم پر شده است .

طبق اين عقيده ، دو غيبت از يكديگر جدا بوده و در فاصلهء بين دو غيبت حضرت بر مردم آشكار شده و ظهور بعد از غيبت دومى روز نهضت بزرگ حضرت است . مدّت هر دو غيبت محدود و بسيار اندك است كه بخاطر مصالح ويژه‌اى كه حضرت خود در نظر دارند و يا بخاطر اينكه بعد از ظهور بتواند يارانى را گرد خود فراهم آورد غيبت مىفرمايند .

بر طبق اين گونه برداشت از روايات چاره‌اى جز پذيرفتن اين نظريّه درباره دو غيبت نيست ؛ زيرا با عمر كوتاه حضرت ديگر نمىتوان غيبتى طولانى براى حضرت در نظر گرفت .

( 2 ) برداشت برزنجى از روايات و اخبار گذشته همين است ، آنجا كه گويد :

« اين دو غيبت - و خداوند داناتر است - همانست كه قبلا گفته شد كه حضرت در كوه‌هاى اطراف مكّه پنهان مىگردد و هيچ كس از آن حضرت آگاه نخواهد بود .

مؤيّد اين مطلب روايتى است از حضرت باقر - عليه السلام - كه فرمايد :