تاريخ الغيبة الكبرى ( تاريخ غيبت كبرى ) ( فارسي ) — الصفحة ١٠٦

اشكالات وارد بر اين دو روايت

اشكالات ديگرى نيز از سوى برخى روايات معارض ديگر بر اين دو روايت وارد است كه با ذكر آنها سخن به درازا مىكشد و بر پژوهشگران انديشمند پنهان نيست .

( 1 ) اشكال سوم :

جامعهء پندارى در چنان شرايطى ، نسبت به تعدادى از آموزشهاى اسلامى و عقايد دينى كمبود دارد و تشكيل يافته از كليت اسلامى نيست و چون از هر جهت كامل نيست ، نمىتوان گفت كه مؤسس چنين جامعه‌اى وجود مقدّس حضرت بقية اللّه باشد ، زيرا جامعه‌اى كه وى احداث كند جامعه‌اى از تمام جهات اسلامى و عادلانه خواهد بود ، مخصوصا كه براى چندين قرن تحت نظر آن حضرت اداره شده باشد و خود آن حضرت آن جامعه را از دستبرد دشمنان و نفوذ افكار غير اسلامى صيانت و نگهدارى فرمايد .

اين كمبودها را مىتوان ناشى از خيالات و تفكّرات راوى دانست كه خصوصيّات روحى خود و انتظارات و اوهام خويش را در آنها وارد ساخته است . مقصود از راوى ، انبارى و مازندرانى ، هر دو مىباشند كه اين دو روايت توسط آنان نقل شده است . عواملى كه باعث به وجود آمدن اين مطلب شده‌اند عبارتند از :

( 2 ) 1 - عامل شهرنشينى كه راوى در قرن ششم و هفتم از آن برخوردار بوده

رسول اللّه » از خاطر نويسندهء محترم دور شده است ! ؟ مگر افرادى از بهترين اشرافها و دقيقترين نظارتهاى پيامبران خدا برخوردار نبودند و بعد خود ضرب المثلى براى كفر و كافران گشتند و مصداق اين آيه شريفه شدند كه : ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا لِلَّذِينَ كَفَرُوا امْرَأَتَ نُوحٍ وَ امْرَأَتَ لُوطٍ كانَتا تَحْتَ عَبْدَيْنِ مِنْ عِبادِنا . . . ( سورهء تحريم / 10 ) ! ؟ مگر بر فرض كه در نظر گيريم تمام افراد اين جزيره فرزندان و نوادگان خود حضرت هستند ، اختيار و آزادى از آنها سلب شده و ديگر معصوم به تمام معنى مىشوند ! ؟ نه ، امكان آن هست كه همچون فرزند نوح و عموى رسول خدا جنايتكارترين افراد روى زمين بشوند ، با اين كه اشراف حضرت نوح و نظارت خاتم الأنبياء بر آنها باشد . و يا اگر گاهى در روى زمين جامعه‌اى صالح تشكيل يابد ، دليل بر آنست كه پيشواى آن جامعه از پيامبران خدا و ائمّهء اطهار شايسته‌تر مىباشد كه بگوييم آنها نتوانسته‌اند جامعه‌اى نمونه تشكيل دهند و اين فرد توانسته است ! ؟ ( مترجم )