رسم المصحف ( رسم الخط مصحف ) ( فارسى ) — الصفحة ٦٣٣

ب : در زمينه حركات

با الف و تخفيف راء و بقيه بدون الف و با تشديد راء خوانده‌اند . « 1 »

2 . وَ لا تُصَعِّرْ خَدَّكَ ( لقمان 31 / 18 ) ابن كثير و عاصم و ابن عامر و يعقوب با تشديد عين و بدون الف و بقيه با تخفيف آن و الفى پيش از آن خوانده‌اند . « 2 »

سابقا گفتيم كه فتحه بلند در آخر بسيارى از كلمات به صورت ياء نوشته شده و آن در خط ياء ، ولى در تلفظ فتحه بلند است . در اين زمينه هم قرائتهاى مختلفى روايت شده كه كلمه را با ياء نوشته‌اند و در تلفظ فتحه بلند و يا ياء خوانده‌اند و هر دو قرائت موافق با رسم است . از جمله مثالهاى آن موارد زير مىباشد :

1 . لَقُضِيَ إِلَيْهِمْ أَجَلُهُمْ ( يونس 10 / 11 ) ابن عامر و يعقوب با فتحه قاف و ضاد و تبديل ياء به الف و نصب « جلهم » و بقيه با ضمه قاف و كسره ضاد و فتحه و رفع « اجلهم » خوانده‌اند . « 3 »

2 . لا يَهْدِي مَنْ يُضِلُّ ( نحل 16 / 37 ) كوفىها با فتحه ياء و كسره دال و بقيه با ضمه ياء و فتحه دال خوانده‌اند . « 4 »

3 . كَذلِكَ يُوحِي إِلَيْكَ ( شورى 42 / 3 ) ابن كثير با فتحه حاء به صورت فعل مجهول خوانده و بقيه با كسره حاء به صورت معلوم خوانده‌اند . « 5 »

از آنجا كه دو علامت واو و ياء علاوه بر اينكه نماينده دو حرف صامت هستند ، صداى ضمه و كسره بلند را هم نشان مىدهند ، اين امر نيز زمينه را براى قرائتها فراهم نمود كه كلمه را با واو و ياى صامت و يا دو حركت بلند بخوانند و هر دو قرائت هم موافق خط مصحف است ، از جمله آنهاست : ( موص و موصّ ) « 6 » و ( روح و روح ) « 7 » و إِنْ تَوَلَّيْتُمْ ( محمد 47 / 22 ) كه رويس با ضمه تاء و واو و كسره لام خوانده و بقيه با فتحه هر سه خوانده‌اند . « 8 »

( 1 ) همان مصدر ، ج 2 ، ص 266 . ( 2 ) همان مصدر ، ج 2 ، ص 346 . ( 3 ) همان مصدر ، ج 2 ، ص 282 . ( 4 ) همان مصدر ، ج 2 ، ص 304 . ( 5 ) همان مصدر ، ج 2 ، ص 367 . ( 6 ) همان مصدر ، ج 2 ، ص 226 . ( 7 ) همان مصدر ، ج 2 ، ص 383 . ( 8 ) همان مصدر ، ج 2 ، ص 374 .