رسم المصحف ( رسم الخط مصحف ) ( فارسى ) — الصفحة ٦٢٦

الف : درباره حروف صامت

خوانده‌اند . « 1 »

5 . ( سبحنه و تعالى عما يشركون ) ( 10 / 18 ) و در دو جا از سوره نحل ( 16 / 1 ، 3 ) و در سوره روم ( 30 / 40 ) حمزه و كسايى و خلف در اين چهار مورد كلمه را خطاب گرفته‌اند ولى بقيه ، آنها را غايب دانسته‌اند . « 2 »

6 . ما تَمْكُرُونَ ( 10 / 21 ) روح به صورت غايب و بقيه به صورت خطاب خوانده‌اند . « 3 »

7 . فَبِذلِكَ فَلْيَفْرَحُوا ( 10 / 58 ) ابو جعفر و ابن عامر و رويس به صورت خطاب و بقيه به صورت غايب خوانده‌اند . « 4 »

8 . هُوَ خَيْرٌ مِمَّا يَجْمَعُونَ ( 10 / 58 ) ابو جعفر و ابن عامر و رويس به صورت خطاب و بقيه به صورت غايب خوانده‌اند . « 5 »

9 . وَ يَجْعَلُ الرِّجْسَ ( 10 / 100 ) ابو بكر با نون و بقيه با ياء خوانده‌اند . « 6 »

از آنجا كه تنوين رسم مشخصى در مصحف عثمانى نداشت ، اين موضوع زمينه‌اى براى اختلاف قراء در اثبات و يا ترك تنوين بخصوص تنوين ضمه و كسره گرديد ، به گونه‌اى كه هر دو قرائت مطابق با رسم عثمانى بود ، و لذا در تنوين اين كلمات اختلاف نظر وجود دارد : ( فلا خوف عليهم ) و ( لا خوف عليكم ) و ( فلا رفث و لا فسوق و لا جدال فى الحج ) ( بقره 2 / 197 ) و لا بَيْعٌ فِيهِ وَ لا خُلَّةٌ وَ لا شَفاعَةٌ ( 2 / 254 ) و لا بَيْعٌ فِيهِ وَ لا خِلالٌ ( ابراهيم 14 / 31 ) و لا لَغْوٌ فِيها وَ لا تَأْثِيمٌ ( طور 52 / 23 ) يعقوب در همه جا فَلا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ خوانده با فتحه فاء و حذف تنوين ، ولى بقيه با رفع و تنوين خوانده‌اند . ابو جعفر و ابن كثير و دو قارى بصره فَلا رَفَثَ وَ لا فُسُوقَ با رفع و تنوين خوانده‌اند و همچنين ابو جعفر وَ لا جِدالَ خوانده ولى بقيه هر سه كلمه را با فتحه و بدون تنوين قرائت كرده‌اند . و نيز ابن كثير و دو قارى بصره لا بَيْعٌ فِيهِ وَ لا خُلَّةٌ وَ لا شَفاعَةٌ در سوره بقره و ( لا بيع فيه و لا

( 1 ) همان مصدر ، ج 2 ، ص 282 . ( 2 ) همان مصدر ، ج 2 ، ص 282 . ( 3 ) همان مصدر ، ج 2 ، ص 282 . ( 4 ) همان مصدر ، ج 2 ، ص 285 . ( 5 ) همان مصدر ، ج 2 ، ص 285 . ( 6 ) همان مصدر ، ج 2 ، ص 287 .