رسم المصحف ( رسم الخط مصحف ) ( فارسى ) — الصفحة ٤١٩

دوم : كلماتى كه بدون رابطهء صوتى ، متصل نوشته مىشوند

جانشين لام شده است . « 1 »

5 . ( أن ما ) در يك مورد إِنَّ ما جدا از هم نوشته شده و آن در سوره انعام ( 6 / 134 ) است إِنَّ ما تُوعَدُونَ لَآتٍ در قرآن جز اين مورد جدا از هم نوشته نشده است و ( أن ما ) را در دو مورد جدا از هم نوشته‌اند : يكى در سوره حج ( 22 / 62 ) و ديگرى در سورهء لقمان ( 31 / 30 ) وَ أَنَّ ما يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ . دانى گفته : قول خداوند در سورهء انفال ( 8 / 41 ) أَنَّما غَنِمْتُمْ و در سوره نمل ( 16 / 95 ) إِنَّما عِنْدَ اللَّهِ در مصاحف اهل عراق متصل ، ولى در مصاحف قديمى جدا از هم نوشته شده است و اولى بهتر و بيشتر است و غازى بن قيس در كتاب خود آنها را متصل نوشته است . « 2 »

6 . ( لكى لا ) در چهار مورد متصل آمده : آل عمران ( 3 / 153 ) لِكَيْلا تَحْزَنُوا و حج ( 22 / 5 ) لِكَيْلا يَعْلَمَ و احزاب ( 33 / 50 ) لِكَيْلا يَكُونَ و حديد ( 57 / 23 ) لِكَيْلا تَأْسَوْا و در بقيّه موارد جدا از هم نوشته شده ، مانند : ( حشر 59 / 7 ) كَيْ لا يَكُونَ دُولَةً و مثل ( احزاب 33 / 37 ) لِكَيْ لا يَكُونَ « 3 » .

7 . ( إبن أم ) در تمام مصاحف در سورهء اعراف ( 7 / 150 ) قالَ ابْنَ أُمَّ جدا از هم نوشته‌اند ، ولى در سوره طه ( 20 / 94 ) متصل نوشته‌اند ، به اين صورت : « يبنؤم » و اصل آن « يا ابن امّ » مىباشد . « 4 »

8 . « فمال » در تمام مصاحف در سوره نساء ( 4 / 78 ) « فمال هؤلاء القوم » و در سوره كهف ( 18 / 49 ) ما لِهذَا الْكِتابِ و در سورهء فرقان ( 25 / 7 ) ما لِهذَا الرَّسُولِ و در سورهء معارج ( 70 / 36 ) « فمال الذين كفروا » نوشته‌اند كه در اين چهار مورد لام جرّ از حرف بعدى خود جدا نوشته شده است . « 5 »

تأمل در مثالهاى اين دو مجموعه ، ما را به مهمترين عوامل اتصال بعضى از كلمات به بعضى ديگر كه مقاطع اندكى دارند ، رهنمون مىشود . در مجموعهء نخست ديديم كه به هم

( 1 ) المقنع ، ص 84 . ( 2 ) ابوبكر انبارى : ج 1 ، ص 338 . ( 3 ) ابن ابى داود : ص 114 و ابوبكر انبارى : ج 1 ، ص 342 و مهدوى : ص 83 و دانى : المقنع ، ص 75 ( 4 ) فراء : معانى القرآن ، ج 2 ، ص 313 و ج 3 ، ص 132 و مهدوى : ص 85 و دانى : المقنع ، ص 76 . ( 5 ) همان مصادر به ترتيب : ج 1 ، ص 278 و 85 و ص 75 .