رسم المصحف ( رسم الخط مصحف ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٥٣

مبحث سوم علامت حركات در رسم عثمانى

مبحث سوم علامت حركات در رسم عثمانى

مبحث سوم علامت حركات در رسم عثمانى

صداى حركات در لغت عربى از لحاظ نوع سه گونه است : فتحه و كسره و ضمه ، و از لحاظ كميت شش نوع است ، زيرا كه هر حركتى دو حالت دارد : كوتاه و بلند . حركات كوتاه را همان فتحه و كسره مىگويند و حركات بلند كه از طول دادن دو برابر يا بيشتر حركات كوتاه « 1 » حاصل مىشوند ، غالبا حروف مد يالين ناميده مىشوند .

ابن جنى در بيان رابطه ميان حركات كوتاه و بلند ، آنچنان با وضوح و دقت سخن گفته كه تحقيقات جديد جز تاكيد و تكرار سخن ابن جنى مطلب تازه‌اى ندارد . ابن جنى در اين باره مىگويد « 2 » :

« حركات ، بخشهائى از حروف مدّ و لين هستند و آنها عبارتند از : الف و ياء و واو .

همان گونه كه اين حروف سه تا هستند حركات نيز سه نوع مىباشند : فتحه و كسره و ضمه .


( 1 ) بنگريد : ابن جنى : الخصائص ، ج 3 ، ص 121 و ابن سينا ، ص 17 . ( 2 ) سر صناعة الاعراب ، ج 1 ، ص 20 - 19 و بنگريد : فخر رازى : مفاتيح الغيب معروف به تفسير كبير چاپ اوّل مطبعة خيريه مصر 1307 ه ج 1 ، ص 16 .