رسم المصحف ( رسم الخط مصحف ) ( فارسى ) — الصفحة ١٩٤

بررسى رواياتى كه از آنها وقوع خطا در رسم فهميده مىشود

از اين اخبار چنين فهميده‌اند ، كمك كند .

ابو عبيد ( متوفى 224 ه ) در فضائل القرآن با سند خود از عكرمه نقل مىكند كه گفت : « 1 » « وقتى مصحفها نوشته شدند ، آنها را بر عثمان عرضه كردند و او در آنها چند حرف غلط پيدا كرد و گفت : آنها را تغيير ندهيد ، زيرا كه عربها به زودى آنها را در السنهء خود تغيير خواهند داد ( يا عربى خواهند كرد ) اگر كاتب از قبيله ثقيف بود و املاء كننده از قبيله هذيل چنين حروفى در آن پيدا نمىشد » و نيز ابوبكر انبارى ( متوفى 327 ه ) از طريق عبد الاعلى بن عبد اللّه بن عامر و ابوبكر بن اشته ( متوفى 360 ه ) از طريق يحيى بن يعمر ( متوفى 129 ه ) مانند همان روايت ابو عبيد را نقل كرده‌اند : « 2 » همچنين ابن ابى داود ( متوفى 316 ه ) اين خبر را با طرق متعددى نقل كرده است . « 3 » و فرّاء ( متوفى 207 ه ) آن را بدون اينكه به عثمان نسبت دهد ، نقل كرده و روايت مىكند كه به ابو عمرو بن علاء رسيده است كه بعضى از اصحاب رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلم گفته‌اند : در مصحف خطايى است كه به زودى عرب آن را درست خواهد كرد . « 4 »

فرّاء « 5 » و ابو عبيد « 6 » و ابن ابى داود « 7 » و دانى « 8 » از ابى معاويه ضرير از هشام بن عروة بن زبير از پدرش نقل مىكند كه او گفته است : « از عايشه از خطا در اعراب قرآن پرسيدم درباره اين آيات : إِنْ هذانِ لَساحِرانِ ( طه 20 / 63 ) و وَ الْمُقِيمِينَ الصَّلاةَ وَ الْمُؤْتُونَ الزَّكاةَ ( نساء 4 / 162 ) و إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ الَّذِينَ هادُوا وَ الصَّابِئُونَ ( مائده 5 / 73 ) او در پاسخ گفت : اى پسر خواهر من ! اين كار كاتبان است كه در كتابت خطا كرده‌اند ، « 9 » و ابن ابى داود از سعيد بن

( 1 ) لوح 37 و بنگريد به : لوح 47 . ( 2 ) بنگريد به : سيوطى : الاتقان ، ج 2 ، ص 270 . ( 3 ) المصاحف ، ص 33 - 32 و بنگريد به : دانى : المقنع ، ص 117 . ( 4 ) معانى القرآن ، ج 2 ، ص 183 . ( 5 ) معانى القرآن ، ج 2 ، ص 183 . ( 6 ) فضائل القرآن ، لوح 37 . ( 7 ) المصاحف ، ص 34 و بنگريد به ص 104 . ( 8 ) المقنع ، ص 119 . ( 9 ) متن فراء به اين صورت است : ( عن عائشه انها سئلت ) .