رسائل أبو الحسن العامري — الصفحة ٢٢
3 . أوضاع وأحوال سياسي در دوران حكومت سامانيان
در همين سال عضد الدولة با برادر خود فخر الدولة به جنگ برخاست تا أو را از سرزمينهايى كه پدرش ركن الدولة به وى واگذار كرده بود بيرون راند « 97 » فخر الدولة مجبور به فرار شد وبه گرگان رفت تا از شمس المعالي قابوس بن وشمگير بر ضدّ برادر خويش يارى جويد « 98 » وعضد الدولة از برادر ديگرش مؤيد الدولة خواست به سوى گرگان لشكركشى كند . مؤيد الدولة از رى به قصد گرگان حركت كرد « 99 » ودر نبرد آن دو را مغلوب ساخت ، فخر الدولة وقابوس به نيشابور گريختند واز أبو العباس تاش يارى خواستند وبلا فاصله أمير نوح از تاش خواست تا ايشان را در باز پس گرفتن گرگان يارى كند ، از اين رو تاش به جنگ با مؤيد الدولة رفت ، ليكن وضع نبرد دگرگون شد وتاش روى به هزيمت نهاد وبه سوى نيشابور عقب‌نشينى كرد . « 100 »
در آن هنگام كه تاش سرگرم جنگ با مؤيد الدولة بود أبو الحسن بن سيمجور سخت در تلاش بود تا منصب از دست رفتهء خويش را دوباره به دست آورد ؛ بدين منظور از رفتار أبو الحسين عتبى ، نزد أبو الحسن فائق بن عبد الله كه از رجال بزرگ دربار سامانى بود شكايت برد واز وى استمداد كرد وچندان پىگيرى نمود تا « فائق أو را راهنمايى كرد كه از غلامان سديدى « 101 » كه در شرارت وشدت عمل سرآمد اقران خود بودند يارى بخواهد ، وكساني را كه مىتوانستند آن غلامان را عليه عتبى تحريك نمايند به كار گرفت ، تا توطئهء قتل أو را چيدند وبراي كشتن أو همداستان شدند . أبو الحسين عتبى از جريان آگاه شد وبه أمير رضى چگونگى حال را گزارش داد واز توطئهء كشتن خود أو را با خبر كرد . أمير عده‌اى از لشكريان را همراه أو گسيل داشت تا أو را در راه خانه‌اش همراهى كنند . غلامان توطئه‌گر از آن امر با خبر شدند وبا سرعت هر چه تمامتر خود را به أو رساندند وگرز وشمشير در ايشان نهادند . » « 102 »
مراقبان وى از ترس جان خويش أو را رها كردند وگريختند « وعتبى در معرض ضرب وجرح شديد قرار گرفت ودر حالي كه خون از تن أو جارى بود بر زمين افتاد . غلامان پنداشتند كه مرده است وهيچ اميدى به زندگانى أو نداشتند ، وعده‌اى أو را به باغي در آن نزديكى منتقل ساختند تا شب فرا رسيد . باغبان « 103 » نالهء أو را شنيد ، دانست كه در أو رمقى از حيات باقي است ،
( 97 ) . منيّنى ، الفتح الوهبى ، ج 1 ، ص 106 .
( 98 ) . همان ، ص 107 .
( 99 ) . همان ، ص 108 .
( 100 ) . همان ، ص 114 - 109 .
( 101 ) . منسوب به أمير سديد منصور بن نوح .
( 102 ) . منّينى ، الفتح الوهبى ، ج 1 ، ص 121 .
( 103 ) در متن « باغيان » آمده است ؛ نويسنده به جاى « باغبان » خوانده است « باغيان » وآن را تثنيهء « باغي » تصور كرده است . - م .