دو رساله فلسفى عين الحكمة وتعليقات — الصفحة ١٢٧

تعليق [ در بيان اينكه اطلاق أمور عامّه بر وجود بالعرض معروض وجود است ، و هيچ يك از أمور عامّه لازمهء مهيّات اشيا نيست ]

تعليق [ در بيان اينكه اطلاق أمور عامّه بر وجود بالعرض معروض وجود است ، و هيچ يك از أمور عامّه لازمهء مهيّات اشيا نيست ]

تعليق [ در بيان اينكه اطلاق أمور عامّه بر وجود بالعرض معروض وجود است ، و هيچ يك از أمور عامّه لازمهء مهيّات اشيا نيست ]

بدان بدرستى و تحقيق كه « 1 » وجود فرد وجود « 2 » طبيعت است بالذات ، همچنانكه « 3 » فرد طبيعت است بالذات ؛ « 4 » به اين معنى كه طبيعت چون معيّن شود « 5 » ، فرد است .

پس فرد طبيعت معيّن است و طبيعت معيّن بالذات طبيعت است ؛ و « 6 » چون وجود طبيعت نيز « 7 » بالعرض معيّن شدن طبيعت معيّن مىشود « 8 » ؛ پس وجود طبيعت معيّن نيز وجود طبيعت است بالذات ؛ همچنانكه طبيعت معيّن طبيعت است / 17

A

9 / بالذات ، مثل : حيوان كه چون معيّن شود « 9 » ، انسان است مثلا . پس انسان حيوان معيّن است و حيوان معيّن حيوان است بالذات ، و چون وجود حيوان « 10 » نيز بالعرض معيّن شدن حيوان معيّن مىشود ؛ پس وجود حيوان معيّن نيز وجود حيوان است بالذات . « 11 » از جهت اينكه وجود حيوان معيّن ، فرد وجود حيوان است ؛ « 12 » همچنانكه حيوان معيّن « 13 » فرد حيوان است و فرد هر طبيعتى آن طبيعت است بالذات ؛ پس وجود حيوان معيّن فرد وجود حيوان است بالذات « 14 » .

و ببايد دانست كه : وجود از اين جهت كه وجود است ، نه واحد است و نه كثير ، و نه كلّى است « 15 » و نه جزئي ، و نه طبيعت است « 16 » و نه فرد ، بلكه اطلاق هر يك از اينها بر وجود به اعتبار موجود است كه عبارت از چيز وجود دار باشد . پس « 17 » اگر موجود

( 1 ) . ( س ) : بدان بتحقيق كه ؛ ( ل ) : بدان بدرستى كه .

( 2 ) . ( ل ) : - وجود .

( 3 ) . ( ل ) : چنان كه .

( 4 ) . ( م ) : - همچنانكه فرد طبيعت است بالذات .

( 5 ) . ( م ) : شد .

( 6 ) . ( س ) و ( ل ) : - و .

( 7 ) . ( س ) : - نيز .

( 8 ) . ( س ) : شود .

( 9 ) . ( ل ) : مىشود .

( 10 ) . ( س ) : + بالذات .

( 11 ) . ( ل ) : + چنان كه حيوان معين حيوانست بالذات .

( 12 ) . ( م ) : + و .

( 13 ) . ( ل ) : - معيّن .

( 14 ) . ( س ) و ( م ) : - بالذات .

( 15 ) . ( س ) : - است .

( 16 ) . ( م ) : - است .

( 17 ) . ( م ) : كه .