دو رساله فلسفى عين الحكمة وتعليقات — الصفحة ١٠٥
تعليق [ در بيان اقسام وحدت و كثرت ]
ندارد ، بلكه منافات با يك « 1 » متّصل بودن دارد . « 2 »
اين اشتباه از خلط وحدت « 3 » شخصي به وحدت « 4 » اتّصالى و از اشتراك / 7
A
4 / لفظى اتّصال « 5 » و انفصال « 6 » ناشى شده است . چه « 7 » اتّصال دو معنى دارد :
[ 1 . ] يكى آنكه فصل كمّ متّصل است .
[ 2 . ] و يكى پيوستگى اجزاى جسم كه هر يك از اين « 8 » اجزا قابل قسمتاند إلى غير النهاية .
و انفصال نيز دو معنى دارد :
[ 1 . ] يكى آنكه فصل كمّ منفصل است « 9 » كه عبارت است « 10 » از بودن كمّ به حيثيتى كه فرض حدود مشتركه در او نتوان كرد . « 11 »
[ 2 . ] و ديگرى « 12 » جدا شدن اجزائى كه هر يك از آن اجزا قابل قسمتاند إلى غير النهاية .
انفصال به معنى اوّل در مقابل اتّصالى است كه فصل كمّ متّصل است .
و انفصال به معنى دوم « 13 » در مقابل اتّصال به معنى دوم « 14 » است .
و جسم قابل انفصال به معنى اوّل نيست . به واسطهء آنكه انفصال به معنى اوّل رافع كمّ متّصل است ؛ و كمّ متّصل لازم ذات جسم است ، بلكه قابل انفصال به معنى دوم « 15 » است . هرگاه انفصالى كه جسم قابل اوست ، طارى شود بر جسم ، اتّصالى كه در مقابل « 16 » اوست بر طرف مىشود ، نه اتّصالى كه لازم ذات جسم است ؛ و از بر طرف شدن اين اتّصال وحدت اتّصالى جسم بر طرف مىشود « 17 » ، نه وحدت
( 1 ) . ( م ) : - يك .
( 2 ) . ( ل ) و ( م ) : + و .
( 3 ) . ( س ) : واحد .
( 4 ) : بوحد .
( 5 ) . ( ل ) و ( م ) : اتصالى .
( 6 ) . ( ل ) : انفصالى .
( 7 ) . ( س ) : بواسطه آنكه .
( 8 ) . ( س ) : ان .
( 9 ) . ( س ) : كمّ متّصل است بالذات .
( 10 ) . ( ل ) و ( م ) : - است .
( 11 ) . ( س ) : بتوانكرد .
( 12 ) . ( س ) : ديگر ؛ ( ل ) : يكى .
( 13 ) . ( س ) و ( ل ) : دويم .
( 14 ) . ( س ) و ( ل ) : دويم .
( 15 ) . ( س ) و ( ل ) : دويم .
( 16 ) . ( س ) : - اوست طارى شود . . . . مقابل .
( 17 ) . ( س ) : نمىشود .