دو رساله فلسفى عين الحكمة وتعليقات — الصفحة ١٠٤

تعليق [ در بيان اقسام وحدت و كثرت ]

كثرت اتّصالى است كه يك متّصل چند متّصل نمىشود « 1 » . پس كثرت اتّصالى منافات با وحدت شخصي ندارد ، « 2 » همچنانكه كثرت شخصي با وحدت نوعي و كثرت نوعي با وحدت « 3 » جنسي منافات ندارد . « 4 »

بنا بر اين ، ظاهر مىشود ابطال قول متأخّرين « 5 » در اثبات هيولى كه « 6 » جسم متّصل واحد است ؛ « 7 » و قابل انفصال « 8 » است . « 9 » هرگاه انفصال طارى شود ، آن شخص از جسم بر طرف مىشود « 10 » و « 11 » شخصي « 12 » ديگر موجود مىشود . به واسطهء آنكه متّصل واحد را كه « 13 » انفصال طارى مىشود « 14 » ، كثير بالاتّصال « 15 » خواهد شد « 16 » ؛ و كثرت اتّصالى منافات با وحدت « 17 » شخصي ندارد . « 18 »

و ديگر آنكه جسم را كمّ متّصل لازم ذاتش است و كمّ متّصل آن است كه فرض حدود مشتركه در او توان كرد إلى غير النهاية و اتّصالى « 19 » كه در مقابل اين انفصال است « 20 » آن است كه فرض حدود مشتركه در او نتوان كرد « 21 » و جسم قابل انفصال « 22 » به اين معنى نيست « 23 » . بنا بر اينكه جزء لا يتجزّى شدن جسم محال است . پس انفصالى را « 24 » كه جسم قابل است ، انفصالى است كه جسم به سبب طارى شدن آن « 25 » چند متّصل مىشود « 26 » و چند متّصل بودن « 27 » منافات با يك شخص بودن

( 1 ) . ( س ) : نشود .

( 2 ) . ( س ) : + و .

( 3 ) . ( م ) : وحد .

( 4 ) . ( ل ) : + و .

( 5 ) . ( س ) : المتأخّرين .

( 6 ) . ( س ) : + گفته‌اند .

( 7 ) . ( س ) : المتأخّرين .

( 8 ) . ( س ) : + گفته‌اند .

( 9 ) . ( م ) : - است .

( 10 ) . ( س ) : شود .

( 11 ) . ( م ) : + در .

( 12 ) . ( م ) : شخص .

( 13 ) . ( س ) : بواسطه آنكه بر آنچه ؛ ( ل ) : بواسطه آنكه يك متصل را كه .

( 14 ) . ( س ) : شود .

( 15 ) . ( م ) : الاتّصال .

( 16 ) . ( س ) : بود .

( 17 ) . ( م ) : منافات بوحده .

( 18 ) . ( س ) : انفصالى طارى مىشود چند متصل مىشود و چند متصل بودن منافات ندارد با يك شخص بودن .

( 19 ) . ( س ) : انفصالى .

( 20 ) . ( س ) : اتصالست .

( 21 ) . ( م ) : - إلى غير النهاية . . . . نتوان كرد .

( 22 ) . ( س ) : - قابل انفصال .

( 23 ) . ( م ) : است .

( 24 ) . ( س ) : - را .

( 25 ) . ( ل ) و ( م ) : او .

( 26 ) . ( ل ) : مىگردد .

( 27 ) . ( س ) : شدن .