رسائل عرفانى وفلسفى حكيم قاينى — الصفحة ٥٤
باب پانزدهم اندر آنكه روا نبود كه گيتى از پيامبرى يا امامى كه به روح قدسى مؤيد بود خالى باشد
باشد ، و بدان سبب بدان فعل پرداخته بود . پس اگر اين غايت و فايده مر نظام كل را نافع بود و به همهء جهان سود دارد ، آن دعا مستجاب شود و اگر أو را نافع باشد و به نظام كل زيان رساند ، دعا مستجاب نشود . و پيمبران و امامان - كه طبيعت نظام كل را دانند و مزاج عالم را بشناسند چنان كه پزشكان مزاج رنجوران را بدانند - فايدهء نظام عالم را ملاحظه كنند و أسباب همهء حوادث را دانسته باشند و به الهام ايزدى بدان رسيده بوند ، پس دعاى ايشان همه وقت مستجاب باشد ، چنان كه اگر طوفان طلب كنند ، في الحال عالم را آب گيرد .
و اگر آنكه نفس اندر نهايت قوه و صفا و ذكا بود بسا كه از ايزد أو را چندان فيض و قوت حاصل آيد كه اندر همهء گيتى تصرف كند و بر وفق ارادهء خويشتن آن را به كار اندر آرد . و اين نيز موجب باشد اجابت دعا را .
و اين است آنچه اندر اين باب ايراد آن خواستيم نمودن . ه
باب پانزدهم اندر آنكه روا نبود كه گيتى از پيامبرى يا امامى كه به روح قدسى مؤيد بود خالى باشد
باب پانزدهم اندر آنكه روا نبود كه گيتى از پيامبرى يا امامى كه به روح قدسى مؤيد بود خالى باشد
و بيان آن بر سبيل اجمال چنان است كه آدمى بر آن نهج آفريده شده‌اند كه اندر معاش به يكديگر محتاج باشند ، و بى معاونت كار ايشان متمشى نمىشود . و از اين لازم آيد كه ايزد تعالى به عنايت خويش چنان تقدير كرده باشد كه اندر ميانهء مردم سنتى و قانونى حاصل آيد كه بدان كار كنند و يكديگر را ياورى نمايند . و چون خشم و آز اندر طبايع سرشته است ، هر كسى خواهد كه مطلوب خويشتن را به فعل آورد ، و بدين سبب هرج و مرج لازم آيد . و از اين سبب پيمبرى بايد كه به وحى الهى مخصوص و به روح قدسى مؤيد بود ، و از جانب ايزد بيايد و مردم را به سنت و شريعتى كه آورده باشد راه نمايد ، و معجزات و كرامات روشن كند ، و