كسر أصنام الجاهلية — الصفحة ١٧٦

فصل « 1 » [ 9 ] في بيان سبب المغاليط « 2 » الّتي توجب « 3 » عدم التمييز « 4 » بين الأشرار والأخيار « 5 » ورفع « 6 » التّفرقة بين « 7 » السّفهاء « 8 » والعقلاء والجهّال والعلماء

وفنون الفضائل النّفسيّة .

فأصحاب الشّيد من « 1 » القرمطة يشبّهون « 2 » بأهل اللّه وأرباب الصّفا والتّصفية . وربّما [ يعتبر « 3 » ] في هذا الزّمان أصحاب الزّرق « 4 » مع خمود فطرتهم « 5 » وجمود باطنهم من جملة الصّوفيّة وأهل الباطن والمكاشفين « 6 » .

فغان ز ابلهى اين خران بي « 7 » دم وگوش * كه جمله شيخ تراش آمدند وشيخ فروش

شوند هر دو سه روزى مريد ناداني * تهى ز دين وخرد خالى از بصيرت وهوش

والعاقل الفهيم « 8 » وكلّ من نظر في أوضاع « 9 » هذا الزّمان وأطوار أهله نظر اعتبار واستبصار « 10 » ، يعلم يقينا أنّ أهل اللّه وأرباب التّصوف والكمال والحال « 11 » يمتنع أن يكون أحد « 12 » منهم « 13 » ظاهرا « 14 » جليّا « 15 » ، بل يجب أن يكون مستورا مخفيا « 16 » ، لا بأن يكون بشرته « 17 » غير « 18 » مشاهدة لأحد ، بل بأن يكون « 19 » حالته « 20 »

( 1 ) ك ، دا ، آس : و .

( 2 ) آس : يتشبهون .

( 3 ) در همهء نسخه‌ها « يعتبرون » آمده كه با نوعي تكلّف همراه است . زيرا يا بايد به صيغهء معلوم خوانده شود وضمير فاعل به « أصحاب الشّيد من القرمطة » برگردد و « أصحاب الزّرق » مفعول به حساب آيد ؛ ويا بايد به صيغهء مجهول خوانده شود و « أصحاب الزّرق » نايب فاعل به شمار آيد ، كه البتة وجهي دارد ولى تكلّف است .

( 4 ) آس : الذوق .

( 5 ) تا : نظرتهم .

( 6 ) ك : + شعر .

( 7 ) مج : با .

( 8 ) آس : الفهم .

( 9 ) تا : - أوضاع .

( 10 ) آس : - واستبصار .

( 11 ) آس : - الحال .

( 12 ) دا : أخد .

( 13 ) آس : - أحد منهم .

( 14 ) ك ، تا : ظاهر .

( 15 ) تا : خليا .

( 16 ) آس : خفيا .

( 17 ) ك ، مج ، تا : بشريته .

( 18 ) آس : - غير .

( 19 ) دا : تكون .

( 20 ) مج ، آس : حاله / دا : حاليه .