اقتباس از قرآن كريم ( فارسى ) — الصفحة ٣٨٨

فصل [ 12 ] : گونه‌هايى ديگر

ابو الفتح بستى گفته است « 1 » :

اذا انقاد الكلام فقده طوعا * الى ما تشتهيه من المعانى

و لا تكره بيانك ان تأبى * فلا اكراه فى دين البيان « 2 »

همو گفته است « 3 » :

جد بالقليل اذا تعذّر غيره * و اسعد ببكر مدائحى و الثيب

و اعلم بان الغيم يمنح طله * ان لم يجد بغياث و بل صيب « 4 »

و اذا عدمت الماء بعد طلابه * جاز التيمم بالصعيد الطيب « 5 »

همو گفته است « 6 » :

ابا احمد شعرى قتيل مواعد * مطلت بها و الدين يلزمك الديه

منحتك من مدحى صلاة و رحمة * فلا تجعلن رفدى مكاء و تصديه « 7 »

باز هم گفته است « 8 » :

انت امرؤ لا ترعوى تائبا * من شيمة العدوان و الظلم

اغواك بالعدوان طبع خلا * من شيمة العصمة و العلم

( 1 ) . ابيات را بنگريد در : ديوان البستى ، ص 319 - ت . ( 2 ) . اگر كلام فرمانبردارت شد آن را به دلخواه به سوى آن معانى كه دوست دارى بران و بيان خويش را به زور به چيزى وادار مكن كه در دين بيان ، اكراهى نيست شاعر در بيت پايانى به آيهء 256 سورهء بقره اشاره كرده است : لا إِكْراهَ فِي الدِّينِ - ت . ( 3 ) . ابيات را بنگريد در : ديوان البستى ، ص 223 - ت . ( 4 ) . اشاره به آيهء 265 سورهء بقره : فَإِنْ لَمْ يُصِبْها وابِلٌ فَطَلٌّ - ت . ( 5 ) . اگر جز اندك امكانپذير نبود همان را نثار كن و مديحه بگوى ، خواه از كلام بكر و خواه از آنچه ديگران گفته‌اند و بدان كه ابر اگر باران رگبار و پيوسته را فرونريزد دست‌كم باران ريزى عطا مىكند . و چون پس از جستن آب بدان دست نيافتى تيمم با خاك پاك جايز است . شاعر در اين بيت اخير هم به آيهء 6 سورهء مائده اشاره كرده : وَ إِنْ كُنْتُمْ مَرْضى أَوْ عَلى سَفَرٍ أَوْ جاءَ أَحَدٌ مِنْكُمْ مِنَ الْغائِطِ أَوْ لامَسْتُمُ النِّساءَ فَلَمْ تَجِدُوا ماءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيداً طَيِّباً - ت . ( 6 ) . ابيات را بنگريد در : ديوان البستى ، ق 149 ، ص 376 - ت . ( 7 ) . اى ابو احمد ، شعر من كشتهء وعده‌هاى وفانشده‌اى است كه به انجامشان تأخير كرده‌اى و دين تو را به پرداخت ديه الزام مىكند . من از مديحه‌گويى خود تو را درود و رحمت فرستادم . پس سزاى مرا سوت كشيدن و كف زدن قرار مده . شاعر در بيت اخير به آيهء 35 سورهء انفال اشاره كرده است : وَ ما كانَ صَلاتُهُمْ عِنْدَ الْبَيْتِ إِلَّا مُكاءً وَ تَصْدِيَةً - ت . ( 8 ) . بيت‌ها را بنگريد در : ديوان البستى ، ق 128 ، ص 370 - ت .