اقتباس از قرآن كريم ( فارسى ) — الصفحة ٣٨٣

فصل [ 9 ] : تشبيه‌ها

حديقة انهارها مكسوة * باظل من اشجارها الممدود « 1 »

فيها طرائق نرجس و شقائق * و كأنها من اعين و خدود « 2 »

شاعرى در وصف روزى سوزان گفته است : « 3 »

رب يوم هواؤه يتلظّى * فيحاكى الفؤاد صبّ متيم

قلت اذ صل حرّه حرّ وجهى * ربنا اصرف عنا عذاب جهنم « 4 »

همو در توصيف روزى نيك در روزگارى بدشگون چنين آورده است « 5 » :

و يوم انس حسن البشر * عذب السجايا طيب النشر

شبهته منتزعا من يد * الاحداث ذات الشر و الضر

باللبن السائغ ذاك الذى * من بين فرث و دم يجرى « 6 »

ابن الرومى گفته است :

قاتل اللّه طيلسان ابن حرب * كيف انسى الاضعاث و الاحلام

قد رأينا الرياح تصرعه صر * ع الرياح اذا اقشعر غماما

طيلسان يظلّ لابسه من * خشية المزق فيه يخفى الكلاما

فهو يمشى هونا على الارض ان خا * طبه الجاهلون قال سلاما « 7 »

( 1 ) . اشاره به آيهء 30 سورهء واقعه : وَ ظِلٍّ مَمْدُودٍ - ت . ( 2 ) . باغى كه نهرهايش با سايه سايه گسترده درختان پوشيده شده بود . و در آن راه‌هايى از نرجس و شقايق بود ، گويى كه از سياهى چشم‌ها و سرخى گونه‌هاست . ( 3 ) . ابيات از ثعالبى است . بنگريد به : شعر الثعالبى ، ق 181 ، ص 186 ؛ من غاب عنه المطرب ، ص 96 - ت . ( 4 ) . بسا روزها كه هواى گرم در آن‌ها زبانه مىكشد و در نتيجه دل سرگشتگى كسى را تقليد مىكند كه در بيابان گرفتار آمده است . آن‌گاه كه سوزش هوا صورتم را سوزاند گفتم : پروردگارا كيفر دوزخ را از ما دور بدار . شاعر در اين بيت اخير به آيهء 63 سورهء فرقان را تضمين كرده است : رَبَّنَا اصْرِفْ عَنَّا عَذابَ جَهَنَّمَ - ت . ( 5 ) . ابيات از آن ثعالبى است . بنگريد به : شعر الثعالبى ، ق 84 ، ص 162 - ت . ( 6 ) . كه رويى گشاده ، خويى ستوده و بويى خوش نشان داد و از چنگ رخدادها و زمانه آكنده از بدى و زيان بيرون مانده بود ، تشبيه كردم به آن شير گوارا كه از ميان سرگين و خون جارى مىشود . شاعر در اين بيت اخير به آيهء 66 سورهء نحل اشاره كرده است : نُسْقِيكُمْ مِمَّا فِي بُطُونِهِ مِنْ بَيْنِ فَرْثٍ وَ دَمٍ لَبَناً خالِصاً سائِغاً لِلشَّارِبِينَ - ت . ( 7 ) . نفرين بر اين طيلسان كه ابن حرب داده است : چگونه خواب‌هاى آشفته و بىمعنا را از ياد برم ؟ -